Emerytura z krótszym stażem pracy

Odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy jest jednym z warunków przyznawania emerytury na ogólnych zasadach. Ustawodawca wymaga, aby łączna długość okresów składkowych i nieskładkowych wynosiła 20 lat w przypadku kobiet oraz 25 lat w odniesieniu do mężczyzn. Istnieje jednak możliwość uzyskania emerytury przy skróconym o 5 lat stażu. Jednak przepisy nie gwarantują wówczas minimalnej wysokości tego świadczenia.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet lub 65 lat dla mężczyzn), ale nie zdołały udowodnić wystarczająco długiego okresu składkowego i nieskładkowego, tj. odpowiednio 20 lat kobiety i 25 lat mężczyźni, mogą skorzystać z innej możliwości przejścia na emeryturę. Ww. staż uprawnia do emerytury na podstawie art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm. - zwanej dalej emerytalną). Przepis art. 28 tej ustawy przewiduje natomiast możliwość uzyskania uprawnień do emerytury przy krótszym o 5 lat stażu ubezpieczeniowym, wynoszącym co najmniej 15 lat dla kobiet oraz 20 lat dla mężczyzn.


Jak ZUS ustala staż pracy?

Po złożeniu wniosku o emeryturę ZUS najpierw bada, czy osoba zainteresowana spełnia ogólne warunki stażowe wymagane do przyznania świadczenia. Bierze przy tym pod uwagę wszystkie udowodnione okresy składkowe, nieskładkowe (w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych). Jeśli staż ubezpieczeniowy jest nadal niewystarczający - również okresy uzupełniające, czyli wymienione w ustawie emerytalnej okresy ubezpieczenia społecznego rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w tym gospodarstwie. Jeśli po zsumowaniu okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających wnioskodawca nadal nie spełnia warunku stażowego, a utracił prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu odzyskania zdolności do pracy, ZUS dolicza mu również okresy pobierania tej renty. Okresy te uwzględnia jednak jedynie w zakresie niezbędnym do przyznania emerytury.

Jeśli obliczony w przedstawiony wyżej sposób staż ubezpieczeniowy nadal jest krótszy od 20 lub 25 lat, dopiero wówczas ZUS może przyznać emeryturę na podstawie art. 28 ustawy emerytalnej, a więc po udowodnieniu 15 lat okresów składkowych przez kobietę lub 20 lat tych okresów przez mężczyznę. Jeśli same okresy składkowe i nieskładkowe nie są wystarczające do wykazania nawet takiego stażu pracy, ZUS również w tym przypadku może uzupełnić je okresami rolnymi lub okresami pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, jeśli wnioskodawca je posiada. W takiej sytuacji ZUS uzupełnia jednak staż ubezpieczeniowy jedynie do wymiaru odpowiednio 15 lub 20 lat.


Przykład

Wniosek o emeryturę złożyła 60-letnia kobieta. Udowodniła 7 lat składkowych, 2 lata nieskładkowe oraz 9 lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Gdyby ZUS przyjął do ustalenia dla niej uprawnień emerytalnych wszystkie te okresy, wnioskodawczyni miałaby łącznie 18 lat stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ jednak jest to zbyt krótki okres, aby otrzymać emeryturę na podstawie art. 27 ustawy emerytalnej, uwzględnione zostaną okresy pracy w gospodarstwie rolnym tylko w takim wymiarze, jaki niezbędny jest do uzupełnienia stażu do 15 lat i przyznania emerytury na podstawie art. 28 ustawy emerytalnej.


Jak ZUS oblicza emeryturę z krótszym stażem?

Ustawodawca nie objął emerytury przysługującej na podstawie art. 28 ustawy emerytalnej gwarancją najniższego świadczenia. Tak więc osoby, które zdołały udowodnić niewielkie zarobki i chcą ubiegać się o przyznanie emerytury na podstawie tego przepisu muszą się liczyć z tym, że w sytuacji, gdy ZUS wyliczy im emeryturę poniżej minimalnej jej wysokości (od 1 marca 2006 r. - 597,46 zł), nie będzie ona podwyższona do tej kwoty.

Skutkiem zasady niepodwyższania wysokości takiej emerytury do kwoty najniższego świadczenia jest to, iż w przypadku niemożności ustalenia podstawy jej wymiaru - ZUS przyznaje ją jedynie w wysokości 24% kwoty bazowej (wraz z ewentualnymi zwiększeniami z tytułu okresów rolnych). Jeżeli natomiast u określonej osoby można ustalić jakąkolwiek podstawę wymiaru, świadczenie przyznawane jest w faktycznie wyliczonej wysokości, składającej się z:

  • części socjalnej (24% kwoty bazowej),
     
  • części przysługującej za okresy składkowe (po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok tych okresów),
     
  • części przysługującej za okresy nieskładkowe (po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok tych okresów),
     
  • części za ewentualne okresy rolne.

Zgodnie z art. 86 ustawy emerytalnej, kwota emerytury wraz ze zwiększeniami z tytułu okresów rolnych nie może przekraczać 100% podstawy jej wymiaru. Ograniczenie to nie dotyczy jednak emerytur ustalanych w wysokości minimalnej. W związku z tym, jeśli po obliczeniu emerytury przysługującej na podstawie art. 28 ustawy emerytalnej okaże się, że jest ona wyższa od 100% podstawy jej wymiaru, ale nie przekracza wysokości świadczenia najniższego - kwota takiej emerytury nie podlega wspomnianemu wyżej ograniczeniu. Dopiero w przypadku, gdy przekracza ona wysokość najniższej emerytury - wówczas obowiązuje takie ograniczenie, nie więcej jednak niż do kwoty świadczenia najniższego.


Przykład

We wrześniu 2006 r. wniosek o emeryturę zgłosiła 60-letnia kobieta, która na przestrzeni swojej kariery zawodowej udowodniła 16 lat składkowych, przy niskich zarobkach. W związku z tym, obliczony przez ZUS wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł tylko 16%. Podstawa wymiaru emerytury wyniosła 316,35 zł (wskaźnik × obowiązująca we wrześniu br. kwota bazowa, tj. 16% × 1.977,20 zł).

Emerytura została ustalona w kwocie 540,33 zł, zgodnie z wyliczeniem:

    • część socjalna (24% × 1.977,20 zł) - 474,53 zł,
       
    • część należna za okresy składkowe (16 lat × 1,3% × 316,35 zł) - 65,80 zł.

Ponieważ wysokość emerytury okazała się wyższa od 100% podstawy jej wymiaru, ale nie przekroczyła kwoty najniższej emerytury, ZUS podjął wypłatę świadczenia w faktycznie wyliczonej wysokości, tj. 540,33 zł.


Przykład

Czytelnik w sierpniu br. wystąpił o emeryturę w obniżonym o 5 lat stażu ubezpieczeniowym. ZUS obliczył mu podstawę wymiaru świadczenia w wysokości 478,56 zł, a kwotę emerytury w wysokości 635,98 zł. Ponieważ świadczenie jest wyższe od 100% podstawy jego wymiaru oraz od wysokości minimalnej emerytury (597,46 zł), ZUS nie podjął wypłaty w wysokości faktycznie wyliczonej, ale w wysokości najniższego świadczenia, tj. 597,46 zł.



autor: Piotr Zamilski
Gazeta Podatkowa Nr 290 z dnia 2006-10-19
Źródło:
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 0 ~ja

dać wszystkim Polakom

! Odpowiedz
1 0 ~mania

tak dostanie napewno

! Odpowiedz
1 2 ~bodzio

mam 8 lat pracy 1981- 1990 ije zus naliczy mi emerytury

! Odpowiedz
0 1 ~Nowy5654

PO i PSL zadbało o to abyś nie brał emerytury 67 lat dla kobiet i mężczyzn , który z fizycznych dożyje do emerytury. Zdrajcy narodu Polskiego zgotowali nam prace do śmierci, a sami idą wcześniej na emeryturę. żołnierze, policja, urzędnicy, rolnicy wszyscy oni idą na emeryturę o wiele wcześniej. Robotnik 67 lat dopiero emerytura i to mała. Robotnik mało zarabia jeszcze do tego pracuje o wiele dłużej, czyli tylko nieliczni dożyją emeryturę 67.
Rząd PIS chce to zmienić ale zdrajcy polskich robotników PO i PSL robią wszystko aby robotnik pracował do końca życia, rzucają kłody pod nogi PIS aby nie uchwalili ustaw wcześniejszego pobierania emerytury 65/60. PO i PSL to jakaś obca nacja w Polsce, działają przeciw zwykłym Polakom i przeciw swojemu krajowi, to nie określone istoty, niemoralne i nieprzyjazne nawet naszym Polskim dzieciom, negują 500+, to już choroba [postępująca u tych osób. Nowoczesna to jakieś istoty nie z tej bajki, wszystko negują ale kasę polska biorą co miesiąc, a narzekają nawet na nasze dzieci że teraz mama może Polskiemu dziecku kupić jedzenie,bo za PO i PSL wielka bieda w rodzinach Polskich to jakieś omamy tych osób z Nowoczesnej.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
48 50 ~paula

Moja teściowa ma 5 lat pracy składkowej i 6 lat nieskładkowe na 2 dzieci i sądzi że dostanie emeryture czy to możliwe

! Odpowiedz
1 5 ~Grażyna

Szydło obiecuje...
Ale czy zrealizuje!!! Politycy dbają o swoją kieszeń a nas mają....

! Odpowiedz
1 1 ~Anna

Latami odkladamy a ile dostajemy

! Odpowiedz
1 0 ~ziomek

to wszystko to złodziejstwo w biały dzień i co tu więcej komentować,kto się urodził po 1947 roku to ma emeryturę obojetnie ile pracował a ten kto się urodził w 1947 roku to ma inny żołądek i mu się nie należy to wszystko to wielkie oszustwo

! Odpowiedz
0 1 ~czytelnik

Mam prośbę czy jeśli pierwsza umowa o pracę w szkole była do końca czerwca a następna od 1-września w tej samej szkole to się wakacji nie wlicza do stażu lat pracy

! Odpowiedz
0 0 ~Wiesław

nie dot. to wszystkich bo urodzonych chyba przed 1949 r.

! Odpowiedz

Księgarnia Bankier.pl

Zasady wywierania wpływu na ludzi. Szkoła Cialdiniego Zasady wywierania wpływu na ludzi. Szkoła Cialdiniego ilustracje: Andrzej Mleczko, Robert B. Cialdini Cena: 34,90 zł  Zamów książkę

Znajdź nas na Facebooku

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl