Zarabiaj z nami | Logowanie | Newsletter | Forum | Blogi | Konkurs

Księgarnia


Zasady wywierania wpływu na ludzi. Szkoła Cialdiniego

Cena: 27,92 zł

Słownik

Wpisz szukane słowo

Podatnik:


Osoba prawna, fizyczna lub jednostka organiza...

zobacz pozostałe hasła...

2005-10-06 07:52 Źródło: Gazeta Podatkowa

www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowość

Czym różni się kontrola podatkowa od postępowania podatkowego


Kontrola podatkowa rozpoczyna na ogół proces weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatnika z fiskusem. Proces ten może się zakończyć na tym etapie, ale nie musi. Nie musi, jeśli pracownicy urzędu skarbowego doszukają się jakiś nieprawidłowości. Wówczas wszczynane jest postępowanie podatkowe. Postępowania podatkowego nie należy jednak utożsamiać z kontrolą. To dwa oddzielne - chociaż przedmiotowo związane - etapy weryfikacji rozliczeń podatkowych podatnika. Na przeprowadzenie każdego z tych etapów urzędnicy mają odrębne limity czasowe.

Kontrola z limitem

"Od rozpoczęcia kontroli podatkowej minął ponad miesiąc, a urząd skarbowy nie wydał jeszcze decyzji. Dlaczego? Przecież kontrola nie może trwać dłużej niż cztery tygodnie." - niecierpliwi się wielu przedsiębiorców. Czas trwania kontroli podatkowej rzeczywiście nie powinien przekraczać czterech (bądź ośmiu) tygodni, z tym że nie kończy się ona wydaniem decyzji. To postępowanie podatkowe wszczynane po kontroli - w związku z kontrolą - kończy się wydaniem decyzji. Powodem tego nieporozumienia jest niewłaściwe rozumienie pojęcia kontroli podatkowej. W powszechnej świadomości obejmuje ona okres od pojawienia się w firmie inspektorów kontroli do wydania decyzji przez urząd skarbowy. Nijak się to jednak ma do regulacji prawnych.

Czas trwania wszystkich kontroli prowadzonych w ciągu roku przez urząd skarbowy u mikro-, małych i średnich przedsiębiorców nie może przekroczyć czterech tygodni. W pozostałych firmach czas dany inspektorom na sprawdzenie rozliczeń podatkowych jest dłuższy - wynosi 8 tygodni. Czasowe ograniczenia trwania kontroli zostały wprowadzone ustawą o swobodzie działalności gospodarczej po to, aby zapobiegać przedłużaniu kontroli w nieskończoność. Jednakże nie zawsze i nie każdy podatnik może liczyć na to dobrodziejstwo. Ograniczenia co do czasu trwania kontroli nie stosuje się m.in. wtedy, gdy kontrola dotyczy zasadności zwrotu podatku VAT, jej przeprowadzenie jest niezbędne ze względu na śledztwo lub dochodzenie skierowane przeciwko przedsiębiorcy, zezwalają na to ratyfikowane umowy międzynarodowe, odrębne przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w toku postępowania prowadzonego przez organ. Na skorzystanie z limitu czasu trwania kontroli nie mają ponadto co liczyć firmy prowadzące działalność gospodarczą objętą szczególnym nadzorem podatkowym, nadzorem nad rynkiem kapitałowym i towarowym, nadzorem nad instytucjami pieniądza elektronicznego, nadzorem bankowym, ubezpieczeniowym, emerytalnym oraz weterynaryjnym.

Ramy czasowe kontroli

Limitowany czas trwania kontroli musi się wpisać w dwie czynności: doręczenie podatnikowi upoważnienia do wszczęcia kontroli oraz dostarczenie mu protokołu. Kontrola podatkowa rozpoczyna się bowiem (co do zasady) z chwilą doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do jej wszczęcia oraz po okazaniu legitymacji służbowych przez pracowników urzędu skarbowego. Kończy się natomiast doręczeniem mu protokołu kontroli. Między tymi dwiema czynnościami nie może upłynąć więcej czasu niż 4 lub 8 tygodni.

Należy jednak pamiętać, że tam gdzie jest reguła, tam znajdą się i wyjątki. Po pierwsze, może się zdarzyć, że kontrola zostanie wszczęta po okazaniu przez kontrolujących podatnikowi jedynie legitymacji służbowych, bez uprzedniego doręczenia mu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Kontrolujący mogą wszcząć kontrolę "na legitymację", gdy okoliczności faktyczne uzasadniają jej niezwłoczne podjęcie, np. zwłoka doprowadziłaby do utraty dowodów lub istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa skarbowego. W ciągu 3 dni musi być jednak podatnikowi doręczone upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. W przeciwnym razie dokumenty z przeprowadzonych czynności nie będą miały mocy dowodowej.

Po drugie, może się zdarzyć, że kontrolujący nie zastaną podatnika lub osoby przez niego wskazanej do reprezentowania w czasie kontroli. Wysyłają wówczas wezwanie, aby dana osoba stawiła się w miejscu prowadzenia kontroli następnego dnia po upływie 7 dni od doręczenia wezwania. W dniu upływu tego terminu pracownicy urzędu skarbowego mogą przystąpić do kontroli - nawet jeśli wezwany nie stawi się. Z reguły jednak tak wszczęta kontrola jest zawieszana, ponieważ kontrolujący nie mają dostępu do dokumentów związanych z kontrolą, a tym samym nie mogą wykonywać swojej pracy. Okresu zawieszenia nie wlicza się natomiast do czasu trwania kontroli.

Po trzecie, może się zdarzyć, że w limitowanym czasie trwania kontroli podatnik nie otrzyma protokołu kontroli. Jeśli jednak stanie się tak z przyczyn niezależnych od urzędu skarbowego, np. z powodu nieobecności podatnika, nie niweczy to mocy dowodowej protokołu. Doręczenie protokołu kontroli nie stanowi bowiem czynności kontrolnej - wyjaśnia resort finansów w piśmie z dnia 12 lipca 2005 r., nr SP1/768/033-235/1584/04/AA. Chociaż kontrola podatkowa kończy się w dniu doręczenia podatnikowi protokołu kontroli, to okresu od dnia pierwszej próby jego doręczenia do dnia doręczenia nie wlicza się do limitów trwania kontroli u przedsiębiorcy - 4 tygodni w przypadku mikro-, małych i średnich przedsiębiorców lub 8 tygodni w przypadku pozostałych firm.

Postępowanie podatkowe to nie kontrola

W zakresie kontroli podatkowej nie mieści się wydanie decyzji podatkowej. Jest to domena postępowania podatkowego. Po kontroli podatkowej może być ono wszczęte, ale nie musi. Trzeba się na nie przygotować, gdy z dokonanych przez kontrolujących ustaleń wynika, że w rozliczeniach podatnika są nieprawidłowości. Chociaż z punktu widzenia podatnika postępowanie podatkowe wszczęte po kontroli - w związku z kontrolą - jest jej kontynuacją, formalnie są to dwie odrębne procedury. Limity czasu trwania kontroli nie mają zastosowania do postępowania podatkowego. Nie oznacza to jednak, że może ono trwać w nieskończoność: powinno się ono zakończyć w ciągu dwóch miesięcy.

Nie zawsze z treści protokołu kontroli podatnik jest w stanie wywnioskować, czy zostanie wobec niego wszczęte postępowanie podatkowe czy nie - zwłaszcza że nie zawiera on oceny prawnej. Będzie miał co do tego pewność, kiedy otrzyma postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego. Dzień, w którym zostanie mu ono doręczone, jest datą wszczęcia postępowania. Dopiero postępowanie podatkowe kończy się wydaniem decyzji. To, ile czasu zajmie to urzędowi skarbowemu, zależy od złożoności sprawy. Zasadniczo sprawy podatkowe muszą być rozstrzygane niezwłocznie, lecz nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania. Bez zbędnej zwłoki organy podatkowe powinny uporać się ze sprawami, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez podatnika lub w oparciu o dowody znane mu z urzędu oraz fakty powszechnie znane. Jeśli jednak sprawa należy do szczególnie skomplikowanych - niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - na decyzję można poczekać do dwóch miesięcy. Należy przy tym pamiętać, że do powyższych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz opóźnień spowodowanych z winy podatnika lub z przyczyn niezależnych od organu.

O ile Ordynacja podatkowa określa czas trwania postępowania podatkowego, nie znajdziemy w niej przepisu, który precyzowałby, w jakim terminie po zakończeniu kontroli ma być ono wszczęte. To, że urzędowi skarbowemu nie powinno być "na rękę" przedłużanie tego okresu, można pośrednio wnioskować z art. 54 § pkt 6 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego, że jeśli w sprawie będącej przedmiotem kontroli postępowanie podatkowe zostanie wszczęte po upływie 3 miesięcy, fiskus straci na odsetkach. Nie zostaną one naliczone za okres od dnia wszczęcia kontroli do dnia doręczenia podatnikowi decyzji.

Podstawa prawna:

  • art. 139, 284, 284a, 291 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.),

  • art. 83 pkt 1, art. 84 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.).



autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa Nr 182 z dnia 2005-10-06


Komentarzy 0


RSS Google Wykop

Otwórz bezpłatne eKonto z darmowymi bankomatami i zyskaj nawet 600 zł zwrotu za transakcje kartą.
Sprawdź Sam najlepsze konto osobiste plebiscytu Złoty Bankier!

Komentarze do artykułu