Czy wypowiedzenie umowy pożyczki dokonane drogą e-mailową jest skuteczne?

W umowie pożyczki nie oznaczono terminu zwrotu pożyczonych pieniędzy. Adresy e-mailowe stron umowy pożyczki funkcjonują od kilku lat i strony za ich pośrednictwem prowadzą bieżącą korespondencję. Pożyczkodawca otrzymał od pożyczkobiorcy e-mailową odpowiedź w sprawie zwrotu pożyczonych pieniędzy, czyli wiadomo, że wypowiedzenie umowy pożyczki zostało odebrane.

Artykuł 723 kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po jej wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Jak widać przepis art. 723 k.c. nie uzależnia skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki od określonej formy oświadczenia wypowiadającego. Czy w związku z tym forma wypowiedzenia jest dowolna, a zatem w każdym wypadku wypowiedzenie można złożyć np. w formie widomości e-mail? Aby odpowiedzieć na to pytanie należy przeanalizować przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zarówno umowy pożyczki, czynności prawnych i ich formy.

Zgodnie z kodeksem cywilnym umowa pożyczki, której wartość przekracza pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Stosując ten przepis w związku z przepisem art. 77 § 2 k.c. stanowiącym, że „jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej (…) jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem” dochodzimy do wniosku, iż wypowiedzenie takiej umowy, co do zasady, powinno zostać złożone w formie pisemnej. Zgodne z art. 78 § 1 k.c. do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Paragraf drugi wskazanego artykułu dodaje jednak, że oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Pojęcie podpisu elektronicznego zostało określone w ustawie z dnia 18.09.01r. o podpisie elektronicznym jako niepowtarzalne i przyporządkowane osobie fizycznej dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub, z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej ten podpis. Aby podpis był uznany za bezpieczny musi spełniać łącznie wskazane w ustawie warunki. Również kwalifikowany certyfikat musi spełniać szczególne wymagania określone w ustawie. W każdym więc wypadku, gdy umowę pożyczki zawarto w formie pisemnej jej wypowiedzenie za pomocą oświadczenia woli, wyrażonego w postaci elektronicznej, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu należy uznać za ważne, skuteczne i wywołujące skutki prawne.


Z treści przepisu art. 720 § 2 k.c. wynika, iż umowę pożyczki opiewającą na kwotę mniejszą niż pięćset złotych można wypowiedzieć składając odpowiednie oświadczenie woli w dowolny sposób. Zgodnie z art. 60 k.c. oświadczeniem woli jest każde zachowanie się osoby dokonującej czynności prawnej (wywołującej określone skutki prawne) ujawniające wolę tej osoby w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Oświadczenie woli wyrażone w takiej postaci złożone jest innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła się zapoznać z jego treścią. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie pożyczkobiorca odebrał wiadomości e-mail zawierającą wypowiedzenie można uznać, że jeżeli pożyczka opiewała na kwotę mniejszą niż pięćset złotych wypowiedzenie jej za pomocą korespondencji elektronicznej było ważne i skuteczne.

Co w takim razie w wypadku, gdy pożyczki udzielono w kwocie wyższej niż pięćset złotych, a wypowiedzenie zostało złożone w postaci elektronicznej nie opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu? Czy w takim razie wypowiedzenie należy uznać za nieskuteczne?

Opowiadając na te pytania jeszcze raz należy wrócić do przepisu art. 77 § 2 k.c. stanowiącego, że wypowiedzenie umowy zawartej w formie pisemnej powinno zostać stwierdzone pismem. Analiza tego przepisu pozwala wskazać, iż zawarty w nim wymóg złożenia wypowiedzenia stwierdzonego pismem nie jest obarczony żadnym rygorem, tj. przepis nie stanowi, jakie konsekwencje grożą stronie, która złoży wypowiedzenie bez dochowania zastrzeżonej w przepisie formy oświadczenia woli. Zgodnie natomiast z art. 73 § 1 k.c. jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Wynika więc z tego, że złożenie wypowiedzenia umowy pożyczki, której wartość przekracza pięćset złotych, bez dochowania zastrzeżonej w przepisie art. 720 § 2 k.c. formy pisemnej, nie będzie powodowała nieważności wypowiedzenia.

Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności powoduje, że w razie niezłożenia wypowiedzenia w omawianej formie przez pożyczkodawcę, w przypadku sporu sądowego, nie jest w sporze dopuszczalny dowód z przesłuchania świadków, ani stron na okoliczność dokonania czynności. Ograniczenie to nie ma jednak zastosowania, zgodnie z przepisem art. 74 § 3 k.c., do czynności prawnych w stosunkach miedzy przedsiębiorcami. W świetle powyższego należy uznać, że wypowiedzenie zawartej na piśmie umowy pożyczki złożone poprzez oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej nie opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, będzie wypowiedzeniem ważnym i skutecznym. Warunkiem uznania jego ważności i skuteczności jest wprowadzenie go do środka komunikacji elektronicznej w sposób, który umożliwia drugiej stronie zapoznanie się z jego treścią. Nadto, jeśli wypowiedzenie takie zostało złożone w stosunkach między przedsiębiorcami, składający oświadczenie w ewentualnym postępowaniu sądowym będzie mógł wykazywać złożenie wypowiedzenia również przy pomocy dowodu ze świadków oraz dowodu z przesłuchania stron.

Bartosz Maciejewski, aplikant radcowski w Kancelarii Prawniczej Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k. z siedzibą w Poznaniu
Źródło:
Karta kredytowa – sprawdź, jak sprytnie z niej korzystać
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

    Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

  • W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka na Fundusz Pracy.

    Termin przekazania sprawozdania do systemu INTRASTAT, za poprzedni miesiąc kalendarzowy, gdy realizowano transakcje wewnątrzwspólnotowe podlegające obciążeniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

  • Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających pracowników.

    Termin zapłaty raty podatku leśnego przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Pełna MOC możliwości Pełna MOC możliwości Cena: 31,99 zł  Zamów książkę