Czy skończą się problemy firm ze spóźnionymi płatnościami od kontrahentów?

Ministerstwo Gospodarki rozpoczęło pracę nad wdrożeniem do polskiego prawa przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Jakie korzyści odniosą polscy przedsiębiorcy dzięki przepisom dostosowawczym?

Konieczność zmian wymusza prawo UE

Z uwagi na fakt, że opóźnienia w transakcjach handlowych mają negatywny wpływ na płynność finansową i komplikują w dużym stopniu zarządzanie finansami przedsiębiorstw, należy wdrożyć dyrektywę UE do polskich przepisów. Dyrektywa ta ma ułatwić zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Wpływa to również na konkurencyjność i rentowność firm, gdy z powodu opóźnień w płatnościach wierzyciel zmuszony jest sięgać do zewnętrznych źródeł finansowania. A uzyskanie kredytów jest trudne, zwłaszcza w okresie spowolnienia gospodarczego.

Jakie płatności znajdą się pod ochroną?

Potrzebujesz więcej informacji o windykacji? Chcesz rozwiać swoje wątpliwości? Wejdź na zakładkę Windykacja

Pod pojęciem „transakcji handlowej’, która podlega ochronie na podstawie przepisów dyrektywy, należy rozumieć transakcje między przedsiębiorstwami lub między przedsiębiorstwami a organami publicznymi, które prowadzą do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem.

Dyrektywa odnosi się do transakcji handlowych między głównymi wykonawcami a ich dostawcami i podwykonawcami. Dostawa towarów oraz świadczenie usług za wynagrodzeniem, do których mają zastosowanie przepisy dyrektywy, obejmuje także projektowanie i wykonawstwo robót publicznych oraz robót budowlanych i inżynieryjno-lądowych.

Dyrektywa nie reguluje transakcji z udziałem konsumentów, odsetek związanych z innymi płatnościami, na przykład z płatnościami wynikającymi z prawa czekowego i wekslowego lub z płatnościami w formie odszkodowań, łącznie z płatnościami towarzystw ubezpieczeniowych.

Dyrektywa obliguje państwa członkowskie do dostosowania swoich ustawodawstw do wymogów omawianej Dyrektywy do 16 marca 2013 r. W Polsce będzie to się wiązać z koniecznością zmian przede wszystkim w ustawie z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. nr 139, poz. 1323, z późn. zm.).

Którzy przedsiębiorcy skorzystają na zmianach?

Na zmianach skorzystają przedsiębiorcy, którzy działają w ramach swojej niezależnej działalności gospodarczej lub zawodowej. Nawet jeżeli prowadzą działalność jednoosobowo.

Dyrektywa określa maksymalne terminy płatności

Zgodnie z przepisami dyrektywy terminy płatności w przypadku umów między przedsiębiorstwami nie powinny, co do zasady, przekraczać 60 dni kalendarzowych.
 
W wyjątkowych przypadkach umowa może przewidywać, że termin płatności będzie wynosił dłużej niż 60 dni, ale pod warunkiem, że takie przedłużenie nie będzie rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Natomiast w transakcjach handlowych związanych z dostawą towarów lub świadczeniem usług przez przedsiębiorstwa dla organów publicznych terminy płatności powinny wynosić do 30 dni, chyba że umowa wyraźnie stanowi inaczej, i pod warunkiem, że jest to uzasadnione szczególnym charakterem lub szczególnymi elementami umowy.


Terminy płatności w transakcjach handlowych związanych z dostawą towarów lub świadczeniem usług przez przedsiębiorstwa dla organów publicznych nie mogą w każdym razie przekraczać 60 dni kalendarzowych.

Będzie można uzyskać odsetki za opóźnienie w płatnościach

Dyrektywa daje wierzycielowi prawo uzyskania odsetek za opóźnienie w płatnościach, także w sytuacjach, gdy data lub termin płatności nie zostały określone w umowie. Wierzyciel ma też prawo do uzyskania od dłużnika co najmniej stałej kwoty 40 euro w przypadku gdy odsetki za opóźnienia w płatnościach stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych.

Wskazana wyżej stała kwota powinna być płacona bez konieczności przypomnienia jako rekompensata za koszty odzyskiwania należności poniesione przez wierzyciela.

Oprócz stałej kwoty, o której jest mowa wyżej, wierzyciel ma prawo do uzyskania od dłużnika rekompensaty za wszelkie koszty odzyskiwania należności przekraczające tę stałą kwotę, poniesione z powodu opóźnień w płatnościach  dłużnika. Kwota ta może obejmować koszty poniesione między innymi w związku ze skorzystaniem z usług prawnika lub firmy windykacyjnej.

Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby sprzedawca mógł zastrzec własność towarów do czasu zapłaty ich ceny w całości, jeśli między kupującym a sprzedawcą przed dostawą towarów wyraźnie została uzgodniona klauzula zastrzeżenia  własności.

Ponadto dyrektywa wskazuje także, że państwa członkowskie powinny wspierać i upowszechniać dobre praktyki, w tym poprzez wspieranie publikowania wykazu dobrych płatników.


Aneta Mościcka