SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY BRE BANKU SA
W I PÓŁROCZU 2009 R.

Warszawa, 6 sierpnia 2009 r.

SPIS TREŚCI

Zewnętrzne warunki działania Grupy BRE Banku
I. Sytuacja makroekonomiczna w I połowie 2009 roku
I.1. Lekki wzrost PKB wobec spadków w UE
I.2. Pogorszenie sytuacji na rynku pracy
I.3.Inflacja i stopy procentowe
I.4. Podaż pieniądza i sektor bankowy
Działalność Grupy BRE Banku w I półroczu 2009
I. Czynniki i zdarzenia mające wpływ na wyniki Grupy BRE Banku
I.1. Czynniki, które będą miały wpływ na wynik Grupy BRE Banku do końca roku 2009 r.
II. Akcjonariat i notowania akcji BRE Banku na GPW
II.1. Commerzbank AG – główny akcjonariusz BRE Banku
II.2. Notowania akcji BRE Banku na GPW w I półroczu 2009 r.
III. Skład Grupy BRE Banku
IV. Rozwój Grupy BRE Banku w Obszarze Korporacje i Rynki Finansowe
IV.1. Klienci Korporacyjni i Instytucje (BRE Bank)
IV.1.1. Klienci korporacyjni i dedykowana im oferta
IV.1.2. Udział w rynku kredytów i depozytów korporacyjnych
IV.1.3. Strategiczne linie produktowe
IV.1.4. Rozwój oferty
IV.1.5. Rozwój sieci terenowej
IV.1.6. Finansowanie projektów i kredyty konsorcjalne
IV.1.7. Inwestycje własne
IV.2. Działalność Handlowa i Inwestycyjna
IV.2.1. Rynki Finansowe
IV.3. Spółki z obszaru Klienci Korporacyjni i Instytucje
IV.3.1. Grupa Intermarket
IV.3.2. Polfactor SA
IV.3.3. Dom Inwestycyjny BRE Banku SA
IV.3.4. BRE Bank Hipoteczny SA
IV.3.5. BRE Leasing sp. z o.o.
IV.3.6. BRE Holding sp. z o.o.
IV.3.7. BRE Corporate Finance SA
IV.3.8. Tele-Tech Investment Sp. z o.o. (TTI)
IV.3.9. Garbary Sp. z o.o.
IV.4. Spółki z obszaru Działalność Handlowa i Inwestycyjna
IV.4.1. BRE Finance France SA
V. Obszar Bankowości Detalicznej
V.1. Bankowość Detaliczna w Polsce –  mBank i MultiBank
V.1.1. Klienci i rachunki
V.1.2. Depozyty
V.1.3. Kredyty
V.1.4. Korekty w polityce kredytowej
V.1.5. Karty kredytowe i debetowe
V.1.6. Rozwój sieci dystrybucji
V.2. Bankowośc Detaliczna poza graniacami kraju - mBank w Czechach i na Słowacji
V.3. Private Banking (PB)
V.4. Spółki z obszaru Bankowości Detalicznej
V.4.1. emFinanse sp. z o.o.
V.4.2. BRE Ubezpieczenia TU S.A.
V.4.3. BRE Wealth Management SA (BWM)
VI. Pozostałe spółki objęte konsolidacją
VII. Wyniki finansowe Grupy BRE Banku w I półroczu 2009 r.
VII.1. Zmiany w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej
w I półroczu 2009 r.
VII.1.1. Zmiany w aktywach Grupy BRE Banku
VII.1.2. Pasywa
VII.2. Rachunek zysków i strat Grupy BRE Banku
VII.2.1. Dochody
VII.2.2. Odpisy netto z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek
VII.2.3. Koszty działalności Grupy BRE Banku
VII.3. Wskaźniki efektywności
VIII. Wkład obszarów biznesowych w wynik Grupy BRE Banku
VIII.1. Korporacje i Rynki Finansowe
VIII.2. Bankowość Detaliczna
III.3. Wyniki finansowe konsolidowanych spółek
IX. Podstawowe ryzyka w działalności Grupy BRE Banku
IX.1. Proces dostosowawczy do wymogów Basel II
IX.2 Ryzyko kredytowe
IX.3. Ryzyko płynności
IX.4. Ryzyko rynkowe
IX.5. Ryzyko operacyjne
X. Zmiany w ocenie wiarygodności finansowej BRE Banku i spółek Grupy
X.1 Ratingi agencji Fitch Ratings
X.2. Zmiany w ratingu  Agencji Moody’s Investors Service
XI. Władze BRE Banku
XI.1. Zmiany i skład Rady Nadzorczej w I półroczu 2009 r.
XI.2. Skład Zarządu i zmiany w I półroczu 2009 r.
XII. Oświadczenia Zarządu Banku

Zewnętrzne warunki działania Grupy BRE Banku 
I. Sytuacja makroekonomiczna w I połowie 2009 roku
I.1. Lekki wzrost PKB wobec spadków w UE

Załamanie światowej koniunktury w II połowie 2008 r. przyniosło silne wyhamowanie dynamiki wzrostu gospodarczego w Polsce. Zgodnie ze statystykami GUS w I kwartale 2009 r. PKB wzrósł zaledwie o 0,8% r/r (wobec +2,9% r/r w 4 kwartale 2008 r. oraz wzrostu na poziomie 4,9% r/r w całym 2008 r.) – jest to najniższy odnotowany przyrost od 2002 r. Z drugiej jednak strony wzrost ten i tak był imponujący w porównaniu do innych krajów UE. Polska była jedną z trzech gospodarek UE (obok Grecji i Cypru), które odnotowały wzrost w 
I  kwartale 2009 r. Spadek PKB dla całej UE wyliczony zgodnie z metodologią Eurostatu sięgnął 5,1 % r/r (wobec spadku o 1,5% r/r w IV kwartale 2008 r. oraz wzrostu o 0,9% r/r w całym ubiegłym roku). Wzrost gospodarczy w I kwartale 2009 r. to przede wszystkim rezultat ciągle silnego popytu konsumpcyjnego (spożycie indywidualne wzrosło o 3,3% r/r wobec 5.4% r/r w ciągu całego ub. roku.) oraz dodatniego wkładu salda obrotów z zagranicą w efekcie szybszego spadku importu niż eksportu. Inwestycje wniosły znikomy (0,2 pp) wkład we wzrost, jednak ich wzrost o 1,2% r/r okazał się i tak wyższy od oczekiwań. 

	
               Dynamika eksportu i importu

Napływające z gospodarki dane makroekonomiczne sugerują, że tempo wzrostu PKB w II kwartale 2009 roku utrzymało się na poziomie zbliżonym do I kwartału i że w skali całego roku uda się osiągnąć dodatnią dynamikę wzrostu. Można oczekiwać, że popyt konsumpcyjny – najistotniejsza obecnie kategoria warunkująca wpływająca na wzrost PKB - będzie dalej hamował. Wskazuje na to pogarszająca się sytuacja na rynku pracy, przekładająca się na spadek siły nabywczej gospodarstw domowych. Wydaje się, że poza popytem konsumpcyjnym jedyną kategorią oddziałującą dodatnio na wzrost gospodarczy pozostanie eksport netto, gdyż słaby złoty wpływa na większą konkurencyjność polskiego eksportu i jednocześnie zmniejsza opłacalność importu. W obliczu pogarszających się wyników finansowych przedsiębiorstw nie należy oczekiwać ożywienia po stronie inwestycji. 

I.2. Pogorszenie sytuacji na rynku pracy

Spowolnienie gospodarcze w znacznym stopniu odbiło się na sytuacji na krajowym rynku pracy. Odnotowano znaczący spadek presji płacowej oraz spadek popytu na pracę. 
W ciągu 6 miesięcy 2009 r. wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw mocno wyhamowały. Odnotowany w czerwcu ich nominalny wzrost wyniósł zaledwie 2,0% r/r (spadek w ujęciu realnym o 1,4% r/r), podczas gdy średni wzrost w 2008 r. wyniósł 10,6% r/r.
 
Gorsze wyniki firm (m.in. z powodu mniejszej liczby zamówień) wpłynęły na spadek zatrudnienia. Zjawisko to wystąpiło zwłaszcza w sektorze przetwórstwa przemysłowego. Nowe miejsca pracy generowane były jeszcze w budownictwie i sektorach usługowych (choć przyrosty wyraźnie hamują), co sugeruje, że popyt wewnętrzny pozostawał relatywnie stabilny, w przeciwieństwie do popytu zagranicznego, którego załamanie w końcu 2008 r. najbardziej negatywnie odbiło się na sytuacji firm przemysłowych, w znacznym stopniu nastawionych na sprzedaż eksportową. 

Niższy popyt na pracę przełożył się na wzrost stopy bezrobocia. Szczególnie szybki wzrost stopy bezrobocia wystąpił w I kwartale – na koniec marca stopa bezrobocia wzrosła do 11,2% (wobec 9,5% na koniec 2008 r.). Na koniec czerwca 2009 r. bezrobocie spadło do 10,7%, co jest w dużej mierze związane ze wzrostem zatrudnienia przy pracach sezonowych. W dobie obecnego spowolnienia nie wydaje się jednak, aby stabilizacja poziomu bezrobocia rejestrowanego była trwała. Można oczekiwać, że II połowa roku przyniesie dalszy jej wzrost zdecydowanie powyżej poziomu z końca II kwartału. 

Rezultatem słabszej dynamiki płac oraz niższego poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw był wyraźny spadek dynamiki funduszu płac. W ujęciu realnym (korekta o inflację) pracownicy zatrudnieni w sektorze przedsiębiorstw zarobili w II kwartale 2009 r. mniej niż przed rokiem – w kwietniu realny fundusz płac spadł o 0,5% r/r, a w czerwcu spadek sięgnął już 3,2% r/r. Oznacza to spadek zamożności gospodarstw domowych i zagrożenie dla przyszłej dynamiki spożycia indywidualnego, największej składowej PKB, będącej motorem wzrostu w IV kwartale 2008 r. oraz w I kwartale 2009 r.

	
       Inflacja i stopa referencyjna NBP	

I.3.Inflacja i stopy procentowe

Wbrew oczekiwaniom z końca ub. roku zakładającym kontynuację procesu dezinflacji w 2009 r., jako efekt silnego spowolnienia w gospodarce, ceny towarów i usług konsumpcyjnych rosły w kolejnych miesiącach  2009 r. szybciej niż w końcówce 2008 r. Wprawdzie po stopniowym spadku od połowy 2008 r. w styczniu odnotowano inflacyjny dołek (inflacja CPI na poziomie 2,8% r/r), jednak w kolejnych miesiącach 2009 r. inflacja znajdowała się już znacznie powyżej poziomu 3,0% r/r. Wyższe tempo wzrostu cen konsumpcyjnych to przede wszystkim efekt osłabienia złotego, które znalazło odzwierciedlenie nie tylko we wzroście cen paliw i żywności, ale również w wyższych cenach w segmencie turystyki zorganizowanej i sprzętu elektronicznego. I połowa 2009 r. zakończyła się spadkiem inflacji CPI do 3,5% r/r, na co wpłynęły głównie sezonowe obniżki cen żywności. 

W I połowie 2009 r. Rada Polityki Pieniężnej kontynuowała rozpoczęty w listopadzie ub. roku cykl łagodzenia polityki pieniężnej. RPP czterokrotnie podjęła decyzję o obniżce stóp i w efekcie stopa referencyjna NBP spadła z 5,00% na koniec 2008 r. do 3,50% na koniec czerwca 2009 r. Silne pogorszenie koniunktury za granicą oraz silniejsze od oczekiwań spowolnienie gospodarcze w Polsce skłoniło RPP w styczniu 2009 r. do obniżenia stóp o 75 pb. (w grudniu 2008 r. RPP obnizyła stopy również o 75 pb.) Decyzji o silnym rozluźnieniu polityki pieniężnej sprzyjała również spadająca wówczas presja inflacyjna. Do kolejnych obniżek doszło w lutym i marcu 2009 r. (po 25 pb.). Rada nie zdecydowała się tym razem na głębsze cięcia w obawie przed proinflacyjnym zagrożeniem ze strony słabego złotego. Ostatnie cięcie (o 25 pb.) miało miejsce w czerwcu. W II połowie 2009 r. kluczowym czynnikiem dla ewentualnych dalszych cięć stóp przez RPP będzie przewidywany kształt przyszłej ścieżki inflacyjnej oraz dane o PKB.

I.4. Podaż pieniądza i sektor bankowy

W I połowie 2009 r. nieznacznemu wyhamowaniu uległa dynamika depozytów gospodarstw domowych. Wartość tych depozytów przyrosła łącznie o ponad 32 mld zł, a tempo wzrostu jedynie nieznacznie obniżyło się - do 24,7% r/r wobec 26,5% r/r na koniec ub. roku. Wysokie tempo wzrostu depozytów gospodarstw domowych było efektem wyższych niż przed rokiem dochodów oraz relatywnie atrakcyjnego poziomu oprocentowania lokat bankowych (w II kwartale oprocentowanie depozytów terminowych zaczęło jednak spadać, co wpłynęło na nieznaczny spadek dynamiki wolumenu depozytów). W przypadku depozytów przedsiębiorstw odnotowano spadek wolumenu o ponad 1 mld zł, co związane jest z gorszymi wynikami firm w następstwie spowolnienia gospodarczego.

Wolumen kredytów dla gospodarstw domowych wzrósł na przestrzeni minionego półrocza o ponad 30 mld zł, przy czym dynamika tych kredytów wyhamowała do 35,7% r/r z 44,6% r/r w grudniu 2008 r. Pomimo tego spadku dynamikę kredytów dla gospodarstw domowych należy uznać za relatywnie wysoką. Znacznie silniejszy spadek tempa wzrostu wystąpił w przypadku kredytów dla przedsiębiorstw. O ile w grudniu 2008 r. wzrost wartości kredytów wyniósł 28,3% r/r, to na przestrzeni 6 miesięcy tempo wzrostu spadło blisko dwukrotnie do 14,3% r/r w czerwcu. W I połowie 2009 r. wartość kredytów dla firm przyrosła o nieco ponad 2 mld zł, podczas gdy rok wcześniej przyrost sięgał blisko 24 mld zł. W każdym miesiącu II kwartału 2009 r. odnotowano spadek wolumenu kredytów dla firm, co oznacza, że per saldo firmy więcej kredytów spłacały niż zaciągały. 

Warto zaznaczyć, że zmiany wolumenów depozytów i kredytów były w dużym stopniu zaburzane przez wahania kursowe. Największy wpływ zmian kursowych występuje w przypadku kredytów dla gospodarstw domowych, gdyż kredyty w walutach obcych (głównie CHF) stanowią ponad 40% ich wartości. Po wyeliminowaniu efektów kursowych tempo wzrostu kredytów dla gospodarstw domowych spadło z 33% r/r w grudniu do 20% r/r w czerwcu, a w przypadku kredytów dla firm tempo wzrostu spadło odpowiednio z ponad 24% r/r do niecałych 7% r/r.

W sytuacji gwałtownie hamującej akcji kredytowej dla firm Rada Polityki Pieniężnej w maju tego roku obniżyła stopę rezerwy obowiązkowej dla sektora bankowego (o 50 pb. do 3,0%). Celem tej decyzji było wygenerowanie dodatkowej płynności w sektorze, tak by zwiększyć możliwości udzielania przez banki nowych kredytów. Zbyt wysoki, w opinii banków, poziom ryzyka kredytowego oraz konieczność respektowania wymogów kapitałowych powodują jednak, że banki decydują się na lokowanie nadwyżki płynnych środków w bezpiecznych papierach wartościowych i tylko część z nich przeznaczać na zwiększanie akcji kredytowej. W tej sytuacji Rada Polityki Pieniężnej zapowiedziała, że powstrzyma się z kolejnymi obniżkami stopy rezerwy obowiązkowej do czasu uzyskania potwierdzenia, że służy to ożywieniu akcji kredytowej. 

Działalność Grupy BRE Banku w I półroczu 2009 

I. Czynniki i zdarzenia mające wpływ na wyniki Grupy BRE Banku 

Grupa BRE Banku zakończyła pierwsze półrocze 2009 r. zyskiem brutto z działalności kontynuowanej w kwocie 16,2 mln zł, a w wyrażeniu netto 15,7 mln zł (zysk netto przypadający na akcjonariuszy BRE Banku) wobec odpowiednio 701,1 mln zł zysku brutto i 623,8 mln zł zysku netto przed rokiem (łącznie z działalności kontynuowanej i zaniechanej).

Poziom dochodów wypracowanych w obu okresach był porównywalny – w I połowie 2009 r. osiągnęły one 1 387,3 mln zł wobec 1 403,9 mln zł przed rokiem.

Należy zaznaczyć, że w I półroczu 2008 r. miały miejsce dwie transakcje jednorazowe – sprzedaż posiadanego pakietu spółki Vectra oraz efekt połączenie dwóch towarzystw emerytalnych – PTE Skarbiec Emerytura SA i PTE Aegon SA, które docelowo przeznaczone były do sprzedaży. Łączne dochody z obu tych transakcji wyniosły 205 mln zł. Zatem dochody z działalności powtarzalnej były w I półroczu 2009 r. o 15,7% wyższe niż przed rokiem.

Na wynik I półrocza 2009 r. wpływ miał głównie ujemny wynik II kwartału w kwocie 87,1 mln zł spowodowany koniecznością utworzenia odpisów na kredyty w wysokości 438,8 mln zł. Pierwszy kwartał zakończył się bowiem dodatnim wynikiem w kwocie 103,3 mln zł zysku brutto.

Łącznie w ciągu 6 miesięcy 2009 r. odpisy netto z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek wyniosły 
648,9 mln zł, co było poziomem prawie 10-krotnie wyższym niż rok wcześniej. Istotną część w kwocie 285,5 mln zł stanowiły odpisy z tytułu należności kredytowych od klientów korporacyjnych BRE Banku ze znacznymi ekspozycjami wynikającymi z instrumentów pochodnych, czyli tzw. rezerwy na opcje. Łącznie w obszarze Bankowości Korporacyjnej utworzono 436,1 mln zł odpisów, natomiast ich wartość na kredyty udzielone klientom detalicznym wyniosła 212,7 mln zł. W tym segmencie klientów zaistniała konieczność tworzenia znacznych rezerw na kredyty gotówkowe mBanku, zwłaszcza udzielane przez pośredników osobom, które wcześniej nie były klientami mBanku.

Wielkość utworzonych rezerw wynika z konserwatywnych założeń przyjętych w ramach prowadzonych przez Bank  działań restrukturyzacyjnych. 

Należy też podkreślić, że w reakcji na problemy związane z koniecznością tworzenia wspomnianych wyżej rezerw, w Banku wdrożono nowe projekty dotyczące zmiany zasad sprzedaży instrumentów pochodnych i monitoringu zaangażowań. Dokonano tez istotnych korekt w polityce kredytowej w stosunku do klientów detalicznych.

Z początkiem 2009 r. został wprowadzony strategiczny program BREnova - zestaw inicjatyw po stronie dochodowej i kosztowej, który miał na celu zapewnienie efektywności działań w okresie spowolnienia gospodarczego. Efektem BREnovej jest nie tylko wzrost dochodów z działalności powtarzalnej, ale też spadek kosztów. Po 6 miesiącach 2009 r. koszty wyniosły 604,5 mln zł, co było poziomem o 2,5% niższym, niż przed rokiem. Koszty pracownicze obniżyły się o 9,4% w związku z dokonaną w I kwartale 2009 r. redukcją zatrudnienia.

Skuteczna realizacja ograniczeń kosztowych w ramach BREnovej oraz wysokie dochody dały w efekcie satysfakcjonujący wskaźnik kosztów do dochodów na poziomie 52,1%. Pozwoliło to pokryć zwiększone obciążenia z tytułu kosztów ryzyka i osiągnąć na koniec czerwca bieżącego roku nieznaczny dodatni poziom zysku brutto. 

Przyrost dochodów w I półroczu 2009 r. był efektem rozwoju biznesu, choć jego tempo, podobnie jak całej gospodarki znacznie przyhamowało, co zostało uwzględnione w planach na 2009 r. I tak w okresie styczeń – czerwiec 2009 r. kredyty brutto wzrosły o 6,4% (w skali roku o 39,7%), a zobowiązania wobec klientów zwiększyły się o 2,9% (o 6,9% w skali roku).

W I połowie 2009 roku, podobnie jak w poprzednich okresach, odnotowano dalszy wzrost dochodów odsetkowych, co przełożyło się na 28,8% przyrostu w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku. Utrzymała się natomiast  tendencja spadkowa w zakresie dynamiki dochodów prowizyjnych, głównie z tytułu mniejszej liczby i wartości  nowo udzielanych kredytów. Jednak w II kwartale 2009 r. nastąpił znaczny wzrost dochodów z tytułu opłat i prowizji  (+30% kwratła do kwartału), dzięki wzrostowi działalności maklerskiej i ubezpieczeniowej. 

Pomimo utrzymujących się trudnych warunków na rynkach finansowych oraz silnego osłabienia koniunktury osiągnięto relatywnie wysokie dochody z działalności handlowej. Były one tylko o ok. 30 mln zł niższe od zrealizowanych w I połowie ubiegłego roku, z czego ok. 24 mln zł jest efektem ujemnej wyceny instrumentów pochodnych, czyli zjawiska, które nie wystąpiło w analogicznym okresie ubiegłego roku. 

Uzyskana w I połowie 2009 roku stopa zwrotu na kapitale Grupy BRE Banku (skalkulowana jako relacja zysku brutto wypracowanego na działalności kontynuowanej i zaniechanej do średniego stanu kapitałów z wyłączeniem zysku bieżącego) wyniosła 0,8% p.a. wobec 42,9% (30,4% bez transakcji jednorazowych) w analogicznym okresie poprzedniego roku. 

Współczynnik wypłacalności na koniec czerwca 2009 roku ukształtował się na bezpiecznym poziomie 11,08% i był istotnie wyższy od osiągniętego zarówno na koniec 2008 r. (10,04%), jak i na koniec czerwca 2008 r. (9,23%). Wzrost tego wskaźnika wiąże się ze znaczącym przyrostem funduszy w stosunku do wzrostu wymogu kapitałowego, przy czym w relacji do końca ubiegłego roku zarejestrowano dodatkowo niewielkie obniżenie wymogu kapitałowego. 
      
	I.1. Czynniki, które będą miały wpływ na wynik Grupy BRE Banku do końca roku 2009 r.

Podsumowując zjawiska minionego półrocza można stwierdzić, że w ujęciu finansowym przeważył efekt zjawisk negatywnych, czyli konieczność dokonania wysokich odpisów na kredyty, co bardzo obciążyło wynik I półrocza. W opinii Zarządu BRE Banku wielkość stworzonych rezerw wynika z konserwatywnych założeń przyjętych w ramach prowadzonych przez Bank  działań restrukturyzacyjnych. Większość z nich zostanie sfinalizowana do końca 
2009 r., co powinno stworzyć warunki do poprawy wyników w przyszłych okresach, począwszy od III kwartału 2009 r. 

W Banku podjęto i wdrożono już szereg działań mających na celu ograniczenie ryzyk, które spowodowały konieczność utworzenia tak dużych rezerw. Ponieważ istotna część odpisów związana była z opcjami walutowymi, wprowadzono zmiany w systemie obrotu instrumentami pochodnymi, przedstawione szerzej w punkcie IV.2.1. („Rynki Finansowe”) niniejszego Sprawozdania Zarządu. Działania prowadzone w ramach projektu bankowego „Obrót instrumentami pochodnymi” z pewnością znacznie ograniczą możliwość powstaniu strat w tym obszarze w przyszłości.

Do działań tych należy zaliczyć również korekty w polityce kredytowej (przedstawione w punkcie V.1.4.) w zakresie detalicznych kredytów gotówkowych. 

W wyniku podjętych działań restrukturyzujących zadłużenie z tytułu instrumentów pochodnych oraz dzięki korekcie polityki w zakresie kredytów gotówkowych, w II półroczu 2009 r. poziom nowo tworzonych rezerw powinien być istotnie niższy niż w I półroczu, o ile nie wystąpią niespodziewane zjawiska o charakterze jednorazowym w obszarze większych zaangażowań.

Można też oczekiwać kontynuacji pozytywnych zjawisk, które miały miejsce w I półroczu, takich jak: 

•	utrzymanie dochodów z działalności kontynuowanej na stabilnym poziomie, w tym poprawa dochodów odsetkowych, 
•	dalsze ograniczenie kosztów działalności w efekcie realizacji projektu BREnova,
•	wdrożenie narzędzi takich jak system CRM, który pozwala lepiej kalkulować i monitorować dochodowość transakcji z poszczególnymi klientami.

Dobrymi przesłankami dla osiągania przez Bank w kolejnych kwartałach stopniowej poprawy wyników finansowych są utrzymujący się na bezpiecznym i dość wysokim poziomie współczynnik wypłacalności (11,08%) oraz korzystna i obniżająca się relacja kosztów do dochodów (52,1%). Poprawie wyników Banku sprzyjać powinna również stabilizacja sytuacji na rynkach finansowych i coraz bardziej widoczne oznaki, że zarówno w gospodarce globalnej, jak i polskiej dobiega już końca okres największego spadku aktywności gospodarczej. 

Do źródeł ryzyka zaliczyć natomiast można konieczność dokończenia procesu dostosowywania się polskich przedsiębiorstw do zmienionych warunków gospodarczych oraz przewidywane dalsze pogorszenie się sytuacji na rynku pracy i związane z tym obniżenie się dynamiki dochodów gospodarstw domowych. Te zjawiska mogą przyczynić się do dalszego zmniejszenia dynamiki depozytów tych grup klientów i ich popytu na kredyt. Nie można też wykluczyć, że podobnie jak w poprzednich okresach spowolnienia gospodarczego dojdzie też do dalszego pogorszenia jakości portfela kredytowego. 

II. Akcjonariat i notowania akcji BRE Banku na GPW 

II.1. Commerzbank AG – główny akcjonariusz BRE Banku
  
Łączna liczba akcji BRE Banku na koniec czerwca 2009 r. wynosiła 29 690 882.

BRE Bank posiada strategicznego akcjonariusza. Jest nim Commerzbank AG, który wcześniej bezpośrednio, a obecnie poprzez swoją w 100% zależną spółkę Commerzbank Auslandsbanken Holding AG, od wielu lat jest zaangażowany kapitałowo w BRE Bank. 

Udział Commerzbanku wzrastał od 21% w 1995 r. poprzez 50% w 2000 r. do poziomu 72,16% w 2003 r. Począwszy od 2005 r. udział ten nieznacznie zmalał w związku z realizacją programów opcji menedżerskich w BRE Banku. Na koniec czerwca 2009 r. Commerzbank Auslandsbanken Holding AG posiadał 69,78% akcji i głosów na Walnym Zgromadzeniu BRE Banku.

Commerzbank jest drugim co do wielkości prywatnym bankiem niemieckim, z rozległą siecią oddziałów w Niemczech i Europie. W 2008 r. zapadła decyzja o przejęciu przezeń Dresdner Banku AG. To jedno z największych przejęć w historii niemieckiej bankowości zostało sfinalizowane w styczniu 2009 r., natomiast fuzja zakończyła się w maju 2009 r. 

Pod koniec 2008 r., w efekcie następstw światowego kryzysu finansowego, Commerzbank skorzystał z rządowego programu pomocy dla sektora finansowego i otrzymał 8,2 miliarda euro,  tóre podniosły o 10% jego kapitały. Po raz drugi został zasilony kwotą w wysokości 10 miliardów euro z państwowego funduszu SoFFin. W wyniku tych operacji państwo niemieckie stało się największym udziałowcem Commerzbanku obejmując pakiet akcji (25 procent akcji plus jedna akcja) wystarczający do blokowania kluczowych decyzji podejmowanych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy i inne organy władz tego banku.

Zmiany w akcjonariacie Commerzbanku nie miały wpływu na jego zaangażowanie kapitałowe BRE Banku SA. Grupa BRE Banku pozostaje najważniejszą afiliacją Commerzbanku AG w w Europie Środkowej i Wschodniej i zgodnie z deklaracjami Zarządu Commerzbanku nie ma obecnie żadnych planów zmiany tej sytuacji. 

Pozostałe 30,22% akcji BRE Banku znajduje się w wolnym obrocie (free float). Akcjami tymi obracają głównie inwestorzy finansowi (około ¾ free float), w tym dwaj, którzy przekraczają próg 5% akcji i głosów na WZA: Commercial Union Otwarty Fundusz Emerytalny BPH CU WBK, posiadający pakiet 5,05% akcji i głosów na WZA BRE Banku oraz ING Otwarty Fundusz Emerytalny z 5,01% kapitału zakładowego Banku i takim udziałem w głosach na WZA. Pozostałymi akcjami obracają inni inwestorzy, w tym indywidualni. Ponieważ nie przekraczają progu 5% akcji BRE Banku, nie mają obowiązku informowania o fakcie ich nabycia.

II.2. Notowania akcji BRE Banku na GPW w I półroczu 2009 r. 

Na pierwszym notowaniu w 2009 r. czyli 5 stycznia kurs akcji osiągnął 207,5 zł, a już 6 stycznia 217,6 zł, co było najwyższym poziomem w analizowanym okresie. Od tego czasu prze kolejne dwa miesiące ceny akcji Banku malały, aż do 92,7 zł w dniu 2 marca 2009 r. Następnie notowania Banku, podobnie jak indeksy giełdowe, zaczęły rosnąć. W dniu 30 czerwca akcje BRE kosztowały 171 zł, a kapitalizacja spółki wyniosła 5,08 mld zł wobec 5,8 mld zł na koniec 2008 r.

Dynamika kursu akcji BRE Banku na tle indeksów WIG, WIG-20 i WIG Banki

W ciągu 6 miesięcy 2009 r. giełdowa cena akcji BRE Banku spadła o 13%. W tym czasie indeks WIG wzrósł o 11,7%, WIG Banki spadł o 13,7%.

Wskaźnik P/BV (cena /wartość księgowa, przy czym cena 171 zł z dnia 30 czerwca 2009 r., a wartość księgowa na akcje na tą samą datę 131,9 zł) wyniósł 1,3. Wskaźnik P/E dla Banku wyniósł 8,4 (cena z dnia 30.06.2009 r., dochód na akcję jako suma dochodów z 4 kolejnych kwartałów, poczynając od 1 kwartału 2009 r. wstecz, dla porównywalności z innymi bankami).

Jeśli chodzi o wycenę spółki mierzoną wskaźnikiem P/E, w I półroczu 2009 r. była ona poniżej rynkowej średniej.
III. Skład Grupy BRE Banku
Na dzień 30 czerwca 2009 r. podział działalności Grupy BRE Banku na linie i obszary biznesowe przedstawiał się następująco: 

Grupa BRE Banku 
	
Linie	Korporacje  i Rynki Finansowe	Bankowość 
Detaliczna	
Bank	Klienci Korporacyjni i Instytucje
	Działalność Handlowa i Inwestycyjna		
	•	Obsługa korporacji 
(Grupy kapitałowe)
•	Obsługa finansowa dużych przedsiębiorstw
•	Obsługa małych i średnich przedsiębiorstw
•	Instytucje Finansowe
•	Finansowanie strukturalne i mezzanine*/	•	  Ryzyko i Zarządzanie Płynnością
•	Rynki Finansowe	•	mBank 
(klienci masowi 
i mikroprzedsiębiorstwa)
•	MultiBank 
(klienci zamożni) 
Private Banking 
(klienci bogaci)
	
Spółki konsolidowane	•	BRE Bank Hipoteczny SA
•	BRE Leasing Sp. z o.o.
•	Grupa Intermarket
	- Intermarket Bank AG
	- Polfactor SA
	- Transfinance a.s.
	- Magyar Factor zRt
•	Dom Inwestycyjny  BRE Banku SA
•	BRE Corporate Finance SA
•	BRE Holding Sp. z o.o. 
•	Tele-Tech Investment **
Sp. z o.o.
•	Garbary Sp. z o.o.**	•	BRE Finance France SA
	•	BRE Wealth Management SA
•	emFinanse Sp. z o.o.
•	BRE Ubezpieczenia TU SA
•	BRE Ubezpieczenia Sp. z o.o.

	
	Inne 
spółki	•	BRE.locum SA
•	Centrum Rozliczeń i Informacji CERI Sp. z o.o.	

*/poprzednio na działalność tą składało się finansowanie projektów, zaliczane do obszaru Klienci Korporacyjni i Instytucje oraz  Inwestycje własne, zaliczane do Działalności Handlowej i Inwestycyjnej
**/ spółki te poprzednio były zaliczane do Działalności Handlowej i Inwestycyjnej 

Spółki CERI Sp. z o.o. i BRE.locum SA ze względu na charakter ich działalności nie zostały zaliczone 
do żadnej z linii biznesowych, ujęto je jako „Inne spółki”. 

Spółki BRE Ubezpieczenia TU SA oraz BRE Ubezpieczenia Sp.z o.o. działające w obszarze Bankowości Detalicznej konsolidowane są począwszy od końca 2008 r. W celu doprowadzenia wyników I półrocza 2008 roku i I półrocza 2009 roku do porównywalności, wyniki spółek ubezpieczeniowych zostały uwzględnione również w danych za 
I półrocze 2008 r.

Zgodnie ze standardami MSSF wszystkie spółki są konsolidowane metodą pełną. Profil działalności i udział Banku w kapitale konsolidowanych spółek przedstawiono w Nocie 1 Skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za pierwsze półrocze 2009 roku. Ponadto ich działalność została pokrótce przedstawiona w częściach poświęconym obszarom biznesowym, do których zostały zaliczone.

IV. Rozwój Grupy BRE Banku w Obszarze Korporacje i Rynki Finansowe 
IV.1. Klienci Korporacyjni i Instytucje (BRE Bank)
IV.1.1. Klienci korporacyjni i dedykowana im oferta
Klienci Bankowości Korporacyjnej są podzieleni na trzy segmenty:
•	K1 – to segment obejmujący grupy kapitałowe oraz duże przedsiębiorstwa o rocznych obrotach 
powyżej 1 mld zł; w stosunku do tego segmentu zakłada się utrzymanie liczby obsługiwanych podmiotów. Klienci tego segmentu zgłaszają zapotrzebowanie na profesjonalne doradztwo zorientowane na finansowanie strukturyzowane, rynki kapitałowe oraz innowacyjne produkty. BRE Bank oferuje zaawansowane instrumenty finansowe oraz dostosowane do oczekiwań klientów rozwiązania technologiczne w zakresie instrumentów Cash Management oraz doradztwo w zakresie transakcji kapitałowych.
•	K2 - do tego segmentu zalicza się średnie przedsiębiorstwa o rocznych obrotach od 30 mln zł do 
1 mld zł; zakłada się selektywny wzrost liczby obsługiwanych firm z tego segmentu mających wysokie wymagania co do zakresu i jakości produktów finansowych oraz oczekujących najwyższych standardów obsługi, jak również doradztwa w zakresie usług finansowych. Strategicznymi dla klientów segmentu K2 są usługi w zakresie strukturyzacji finansowania transakcji handlowych obejmujące elementy finansowania zarówno bieżącego, jak i długoterminowego, głównie z wykorzystaniem instrumentów dyskontowych (dyskonto wierzytelności z regresem i bez regresu) oraz produkty rynku walutowego, instrumenty pochodne, proste i złożone zarządzanie środkami finansowymi z wykorzystaniem elektronicznych kanałów dystrybucji oraz finansowanie strukturyzowane.
•	K3 - to segment średnich i małych przedsiębiorstw o rocznych obrotach do 30 mln zł prowadzących pełną księgowość, ze szczególnym uwzględnieniem uczestników obrotu z zagranicą; w stosunku do tego segmentu zakłada się znaczne zwiększenie bazy klientów. Strategiczna oferta produktowa skierowana do klientów segmentu K3 oparta jest na linii Pakietów EFEKT (Nowy EFEKT i Nowy EFEKT PLUS). W ramach oferty pakietowej każda mała i średnia firma może dowolnie ustalić zakres wykorzystywanych produktów, w tym również w zakresie leasingu i faktoringu. Podstawą zawsze jest rachunek i internetowy dostęp do niego za pomocą platformy iBRE. Integralną częścią oferty pakietowej jest opieka indywidualnego doradcy.

	W pierwszym półroczu 2009 roku pozyskano 866 nowych klientów korporacyjnych, z czego 79% stanowili klienci segmentu K3, a 18% klienci segmentu K2. 
Łączna liczba klientów korporacyjnych na koniec czerwca 2009 r. wyniosła 12 990 podmiotów (wzrost w odniesieniu do końca czerwca 2008 roku o 312 firm), natomiast w stosunku do grudnia 2008 r. odnotowano ubytek o 108 klientów, co wynikało ze zmniejszonej akwizycji nowych klientów.

IV.1.2. Udział w rynku kredytów i depozytów korporacyjnych
W I półroczu 2009 r. rynek kredytów dla przedsiębiorstw (rozumianych jako przedsiębiorstwa i spółki państwowe, przedsiębiorstwa i spółki prywatne oraz spółdzielnie, bez jednostek budżetowych oraz niebankowych instytucji finansowych, takich jak firmy leasingowe, instytucje ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne itp.) pozostał na niezmienionym poziomie ok. 230 mld zł, gdyż wzrósł o 0,3% (0,6 mld zł w porównaniu z końcem 2008 roku). W Banku dynamika ta była nieco wyższa i wyniosła 3,4%. Udział akcji kredytowej BRE Banku kierowanej do przedsiębiorstw w akcji kredytowej całego sektora na koniec czerwca 2009 roku wyniósł 6,6%, w porównaniu z 6,4% na koniec 2008 roku oraz 6,5% na koniec marca br.
Wartość depozytów przedsiębiorstw w BRE Banku (definicja przedsiębiorstw analogiczna jak przy kredytach) na koniec czerwca 2009 roku była niższa od poziomu z końca 2008 roku o 4,0%. Rynek depozytów przedsiębiorstw spadł w tym samym okresie o 1,7% i wyniósł 148 mld zł. Udział depozytów przedsiębiorstw w BRE Banku w wartości depozytów sektora przedsiębiorstw na koniec czerwca 2009 roku wyniósł 8,8%, wobec 9,1% na koniec grudnia 2008 roku oraz 8,6% na koniec marca br.
Wskaźnik kredytów do depozytów w odniesieniu do przedsiębiorstw dla Banku wyniósł na koniec czerwca 115,3%, w porównaniu do 155,4% dla całego rynku.
IV.1.3. Strategiczne linie produktowe
Cash management 
Stale rozbudowywana oferta w zakresie cash management pozwala na zwiększenie zakresu transakcji objętych identyfikacją spływu należności oraz liczby klientów korzystających z zaawansowanych produktów w zakresie zarządzania środkami. 
W pierwszym półroczu 2009 roku liczba transakcji Polecenia Zapłaty wyniosła 1 196 tys. i była o 3,4% wyższa od liczby transakcji zrealizowanych w pierwszym półroczu 2008. Dynamicznie przyrastała liczba transakcji Identyfikacji Płatności Handlowych. Od stycznia do czerwca 2009 roku liczba zrealizowanych transakcji wyniosła niemal 3,5 mln i była wyższa o 14,2% od liczby transakcji zrealizowanych w pierwszym półroczu 2008 roku. W pierwszym półroczu 2009 o 17,9% wzrosła liczba klientów korzystających z konsolidacji środków na rachunkach bankowych (w porównaniu z pierwszym półroczem 2008). Na koniec czerwca 2009 roku 448 klientów korzystało z oferty Cash poolingu i Shared balanced. 

Produkty bankowe z udziałem środków UE
W pierwszym półroczu 2009 roku sprzedaż produktów związanych z wykorzystaniem środków UE w odniesieniu do pierwszego półrocza roku ubiegłego wzrosła o 4,3%. Sprzedaż związana była z uruchomieniem rund aplikacyjnych działań skierowanych do przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (Dz. 4.2, Dz.4.4, Dz. 1.4/4.1).
Instrumenty finansowe
W pierwszym półroczu 2009 roku wynik zrealizowany na sprzedaży instrumentów finansowych klientom korporacyjnym wyniósł ponad 73 mln zł i był niższy od osiągniętego w pierwszym półroczu 2008 roku o 29,5%.
IV.1.4. Rozwój oferty
W pierwszym półroczu 2009 roku rozbudowano ofertę produktową:
•	Karta Visa BRE Business – wprowadzono do oferty kartę debetową zapewniającą bezpośredni, stały i wygodny dostęp do środków zgromadzonych na rachunkach klientów – karta jest udostępniona w ramach planowanego dalszego rozwoju oferty bankowości transakcyjnej BRE CARDS. Karta umożliwia korzystanie z usługi Visa Cash back. 
•	iBRE Cash – trwają prace nad wdrożeniem modułu iBRE Cash, który będzie umożliwiał klientom składanie dyspozycji gotówkowych poprzez platformę iBRE. Jednocześnie trwają prace nad rozszerzeniem dostępności obsługi gotówkowej klientów korporacyjnych poprzez umożliwienie korzystania z sieci placówek Multibanku. Równocześnie w ramach optymalizacji zarządzania gotówką wdrażana jest funkcjonalność monitora stanów kasowych umożliwiająca śledzenie i monitorowanie ilości gotówki na każdym etapie procesu.
IV.1.5. Rozwój sieci terenowej
Według stanu na koniec czerwca br. sieć placówek korporacyjnych BRE Banku obejmowała 24 Oddziały i 22 Biura Korporacyjne (ostatnie Biuro Korporacyjne w Siedlcach uruchomiono w czerwcu br.).

IV.1.6. Finansowanie projektów i kredyty konsorcjalne

Od początku 2009 r. Departament Finansowania Strukturalnego i Mezzanine (DFS) zawarł 4 transakcje, w których udział BRE Banku wyniósł łącznie ok. 42,6 mln EUR., tj. 178,3 mln zł. W ramach tych transakcji udzielono w sumie 7 kredytów: 5 kredytów konsorcjalnych z zaangażowaniem równowartości 20,5 mln EUR i 2 kredytów bilateralnych na łączną kwotę ok. 22,1 mln EUR. Według stanu na 30.06.2009 r. łączna wartość portfela zarządzanego przez DFS wynosiła 2,8 mld zł. 

W pierwszej połowie 2009 r. można było zaobserwować znaczny wzrost marż kredytów na rynku w stosunku do roku poprzedniego oraz dużo mniejszą aktywność kredytową banków. Banki koncentrowały się na analizie i ew. restrukturyzacji posiadanego portfela kredytowego. Na rynku kredytów konsorcjalnych występują praktycznie wyłącznie transakcje organizowane na zasadzie „club deal”.
IV.1.7. Inwestycje własne

Według stanu na 30.06.2009 r. łączna wartość portfela inwestycji własnych (bez objętych konsolidacją spółek Garbary i Tele-Tech Investment Sp.z o.o.) wynosiła w cenie nabycia 177,9 mln zł (spadek w stosunku do końca ubiegłego roku o 10 mln zł). Na spadek wartości portfela w cenie nabycia w stosunku do 31.12.2008 r. złożyły się głównie zmniejszenia wynikające ze sprzedaży papierów wartościowych na łączną kwotę 11,7 mln zł (Xtrade SA). Jednocześnie objęto papiery wartościowe na łączną kwotę 1,8 mln zł (Internet Group SA).

Inwestycje własne BRE Banku S.A.
 (w mln zł)	30.06.2009	31.12.2008	Zmiana 	
			Wartości 	%	
wartość w cenie nabycia	177,9	187,9	-10,0	-5,30	
wartość bilansowa	179,9	177,9	2,0	1,12	

Na koniec I półrocza 2009 r. największą inwestycją  kapitałową z portfela inwestycji własnych Banku było 0,76% udziału w kapitale PZU S.A. o wartości bilansowej 74 mln zł. Ponadto w portfelu znajdowały się obligacje wyemitowane przez klientów w ramach mezzanine finance o wartości 95,1 mln zł.

IV.2. Działalność Handlowa i Inwestycyjna
IV.2.1. Rynki Finansowe

Działalność na rynkach finansowych przyniosła w I półroczu 2009 r. dobre wyniki, mimo zmniejszenia skali działalności, ale przy rosnących spreadach kredytowych i marżach na sprzedawanych produktach. Do istotnych zmian w zakresie prowadzonego biznesu w I połowie 2009 roku należy zaliczyć:
•	W zakresie emisji papierów dłużnych
-	Utrzymanie wartości rynkowej papierów krótkoterminowych na poziomie około 1,8 mld zł wobec 1,6 mld zł na koniec roku i 2,6 mld zł w połowie 2008 r. 
-	Osiągnięcie w I połowie 2009 r. 47% udziału w wartości rynkowej wyemitowanych papierów średnioterminowych banków i przedsiębiorstw (głównie z powodu emisji listów zastawnych BRE Banku Hipotecznego (360 mln zł) oraz obligacji Południowego Koncernu Energetycznego 
(15 mln zł).
•	W zakresie współpracy z Bankowością Detaliczną
-	Sukcesywne zwiększanie wolumenu strukturyzowanych lokat inwestycyjnych dla klientów MultiBanku oraz rozpoczęcie sprzedaży tych lokat dla klientów mBanku; łącznie w I półroczu br. sprzedaż produktów strukturyzowanych wyniosła 318 mln zł, wobec 200 mln zł w całym 2008 r.
•	W zakresie działalności handlowej
-	Wdrożenie nowych projektów, dotyczących  zmiany koncepcji sprzedaży instrumentów pochodnych i monitoringu zaangażowań. 
-	Wartość nowych transakcji pochodnych zawartych z klientami zdecydowanie spadła do 1/3 poziomu sprzed roku.
-	Utrzymanie wiodącej pozycji w kluczowych segmentach rynku z następującymi udziałami: w obrotach IRS i FRA 20,0%, obrót bonami i obligacjami skarbowymi 5,6%, na rynku FX spot i forward 6,4%.

Na podkreślenie zasługują zmiany dotyczące sprzedaży instrumentów pochodnych. Bank prowadzi obrót instrumentami pochodnymi z klientami od ponad 10 lat. Jednak praktyka ostatnich trzech kwartałów pokazała, że w sytuacji gwałtownych zmian parametrów rynku oraz zagrożenia relacji z klientami, wspomniany system nie zabezpieczył Banku przed powstaniem istotnych, nadmiernych ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta. W wyniku analizy sytuacji została opracowana koncepcja zmiany systemu obrotu instrumentami pochodnymi. Zainicjowano zmiany we wszystkich obszarach związanych z obrotem instrumentami pochodnymi z klientami Banku. Największe modyfikacje zostaną dokonane w odniesieniu do:
-	sposobu współpracy z klientem,
-	procesu podejmowania decyzji kredytowych, 
-	sposobu ustalania ekspozycji kredytowej z transakcji pochodnych,
-	procesu kontroli wykorzystania limitów,
-	procesu monitoringu ekspozycji,
-	działań w sytuacji przekroczenia limitu,
-	procesu zarządzania zabezpieczeniami,
-	dokumentacji klientów.

Wdrożenie w/w koncepcji będzie wymagało współpracy wielu jednostek organizacyjnych z różnych pionów biznesowy, w związku z czym prace wdrożeniowe zorganizowano w formie projektu bankowego „Obrót instrumentami pochodnymi”.

IV.3. Spółki z obszaru Klienci Korporacyjni i Instytucje
IV.3.1. Grupa Intermarket 
W I półroczu 2009 roku Grupa Intermarket zrealizowała obroty o łącznej wartości 2,4 mld EUR, co oznacza spadek rok do roku o prawie 20%. Zmniejszenie wartości skupionych faktur wynika w głównej mierze ze spadku aktywności dotychczasowych klientów, jak również ze zwiększonej liczby upadłości podmiotów gospodarczych (w szczególności w Czechach i na Węgrzech, gdzie spadek wartości sprzedaży rok do roku jest najwyższy – odpowiednio 49% i 34%). 
Wynik brutto spółek faktoringowych konsolidowanych z BRE Bankiem po I półroczu 2009 roku zamknął się stratą w wysokości 20,5 mln zł, na co największy wpływ miał dokonany przez Intermarket Bank AG odpis z tytułu utraty wartości na zaangażowaniu kapitałowym (3,7 mln EUR) i udzielonym finansowaniu (4,1 mln EUR) w spółkę Compania de Factoring IFN SA z siedzibą w Rumunii, w której Intermarket Bank AG posiada 50% udziałów. Wpływ na wynik netto Grupy BRE w I półroczu 2009 z tytułu dokonanego odpisu związanego z zaangażowaniem Intermarket Bank w spółce rumuńskiej zamknie się kwotą 4,4 mln EUR. Zgodnie z rekomendacją Rady Nadzorczej Intermarket Banku z dnia 22 czerwca br., Zarząd tej spółki podjął działania zmierzające do zakończenia uczestnictwa w spółce rumuńskiej. 
IV.3.2. Polfactor SA
Ta działająca w Polsce spółka faktoringowa zrealizowała w I półroczu 2009 roku obroty o wartości 1 785 mln zł, co oznacza wzrost rok do roku o 10%, podczas gdy firmy zrzeszone w Polskim Związku Faktorów odnotowały w tym samym okresie 12-procentowy spadek sprzedaży. Największą dynamikę wzrostu obrotów odnotowano w faktoringu eksportowym (ponad 30% rok do roku), którego udział w obrotach Spółki wzrósł z 7% do 9%. Tym samym Polfactor stał się największym polskim faktorem eksportowym w ramach Factors Chain International. W związku ze wzrostem zainteresowania klientów faktoringiem pełnym Spółka podwoiła obroty na tym produkcie.
Wynik brutto Polfactor SA na koniec czerwca br. wyniósł 4,4 mln zł. Spadek wyniku brutto rok do roku o 30% wynika z konieczności tworzenia wyższych odpisów na należności. 
IV.3.3. Dom Inwestycyjny BRE Banku SA
W I półroczu 2009 r. DI BRE wypracował ponad 16,8 mln zł zysku brutto, co stanowi ponad 11% wzrost w stosunku do wyniku osiągniętego w I półroczu 2008 r. DI BRE istotnie zwiększył udziały we wszystkich segmentach rynku kapitałowego. W obrocie akcjami udział DI BRE przekroczył 7,4% ( wzrost o ponad 37% w stosunku do roku 2008). Podobnie wysokie wzrosty udziałów DI BRE uzyskał na rynkach instrumentów pochodnych. Za pośrednictwem DI BRE zrealizowano 15,7% wszystkich transakcji kontraktami terminowymi (wzrost o ponad 33% w stosunku do roku 2008) oraz 33,8% transakcji, których przedmiotem były opcje (wzrost o ponad 18%).
DI BRE we współpracy z BRE Corporate Finance (BCF) przygotował i przeprowadził zakończoną sukcesem transakcję typu IPO spółki Lubelski Węgiel Bogdanka SA. Oferta akcji spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem inwestorów zarówno instytucjonalnych jak też indywidualnych – odnotowano  bardzo wysoką nadsubskrypcję w obu transzach. DI BRE sprzedał w ramach oferty publicznej wszystkie oferowane akcje pozyskując dla emitenta kwotę 528 mln złotych.
Aktualnie DI BRE prowadzi ponad 177 tysięcy rachunków inwestycyjnych, będąc liderem w oferowaniu usług maklerskich przez Internet.
IV.3.4. BRE Bank Hipoteczny SA
BBH w I półroczu 2009 roku wypracował 16,7 mln zł zysku brutto (30,6% spadek w porównaniu I półrocza 2008 i 42,8% spadek w porównaniu do II półrocza 2008). Spadek zysku brutto wynika ze wzrostu kosztów finansowania. Głównym źródłem finansowania działalności BBH są listy zastawne.
Na szczególną uwagę zasługuje bardzo dobra jakość portfela kredytowego BBH, o czym świadczy fakt, że wartość odpisów z tytułu utraty wartości kredytów stanowiła na koniec I półrocza 2009 roku 0,28% wartości portfela brutto (na koniec 2008 roku 0,26%).
IV.3.5. BRE Leasing sp. z o.o.
Wartość umów leasingu zawartych przez BRE Leasing w I półroczu 2009 roku wyniosła 1 120 mln zł 
(38,8% spadek w porównaniu I półrocza 2008 i 28,5% spadek w porównaniu do II półrocza 2008). Spadek sprzedaży wynika ze zmniejszonego popytu na usługi leasingowe. BRE Leasing w I półroczu 2009 roku wypracował 4,8 mln zł zysku brutto (spadek o 81,7% w porównaniu do I półrocza 2008 roku). Spółka osiągnęła w I półroczu 2009 roku niższy wynik niż w I półroczu 2008 roku ze względu na niższą sprzedaż oraz konieczność utworzenia odpisów aktualizujących należności spowodowaną ogólną sytuacją makroekonomiczną.
IV.3.6. BRE Holding sp. z o.o.
W I półroczu 2009 r. głównym źródłem przychodów spółki – zgodnie z założeniami jej powołania - były dywidendy od Polfactor SA oraz BRE Leasing sp. z o.o. w łącznej wysokości 16,8 mln zł. Jednocześnie Spółka zwiększyła zaangażowanie w BRE Leasing sp. z o.o. o kwotę 14,3 mln zł w związku z podwyższeniem kapitału BRE Leasing. 
IV.3.7. BRE Corporate Finance SA
W II kwartale br. spółka kontynuowała prace związane z przygotowaniem WZF Polfa Warszawa SA do planowanej transakcji zbycia przez Skarb Państwa akcji tej Spółki. Zespół BRE CF sporządził analizy przedprywatyzacyjne, część z nich została już formalnie przyjęta przez Zleceniodawcę. 
Sytuacja gospodarcza spowodowała wstrzymanie lub rezygnację klientów BRE CF z planowanych transakcji M&A. W konsekwencji Spółka skupiła się na pozyskiwaniu mniejszych projektów związanych z usługami w obszarze corporate finance, w tym projektów związanych z restrukturyzacją finansową. 
Przychody ze sprzedaży usług za I półrocze 2009 r. wyniosły 2,63 mln zł w porównaniu do 3 mln zł w I półroczu 2008 r. Spółka poniosła stratę brutto 0,7 mln zł (strata w ubiegłym roku 0,9 mln zł).
IV.3.8. Tele-Tech Investment Sp. z o.o. (TTI)
Jest to tzw. spółka specjalnego przeznaczenia (SPV), a przedmiot jej działania to: 
•	lokowanie środków w papiery wartościowe i obrót wierzytelnościami,
•	transakcje w zakresie obrotu papierami wartościowymi, dokonywane na własny rachunek,
•	zarządzanie przedsiębiorstwami kontrolowanymi,
•	doradztwo w zakresie działalności związanej z prowadzeniem interesów i zarządzaniem.
Na koniec czerwca 2009 r. TTI posiadał w portfelu obligacje Autostrady Wielkopolskiej SA oraz znikomy udział w spółce BRE Finance France SA (0,004%).
IV.3.9. Garbary Sp. z o.o.
Spółka znajduje się w portfelu Banku od maja 2004 r. w wyniku restrukturyzacji zaangażowania Banku w papiery dłużne Tele-Tech Investment Sp. z o.o. Jedynym aktywem spółki Garbary jest nieruchomość gruntowa położona przy ul. Garbary 101/111 w Poznaniu, zabudowana kompleksem zakładów mięsnych (obecnie nie użytkowane), objęta obszarem ścisłej ochrony konserwatorskiej. Ze względu na toczące się postępowanie sądowe i ustanowione zabezpieczenia BRE Bank nie może obecnie rozporządzać udziałami w spółce Garbary Sp. z o.o. oraz nie może ich obciążać.

IV.4. Spółki z obszaru Działalność Handlowa i Inwestycyjna
IV.4.1. BRE Finance France SA
Jest to spółka SPV, której przedmiotem działalności było pozyskiwanie dla BRE Banku środków finansowych z rynków międzynarodowych poprzez emisje euroobligacji w ramach realizacji Programu Emisji Euroobligacji (EMTN) do łącznej kwoty 1,5 mld EUR. 
Na koniec czerwca 2009 r. spółka obsługiwała już tylko jedną, ostatnią transzę na 10 mln USD z datą wykupu w grudniu 2009 roku. 
V. Obszar Bankowości Detalicznej 

W ramach tej linii działalności prowadzone są rachunki bieżące dla klientów indywidualnych, rachunki oszczędnościowe, lokaty terminowe, lokaty strukturyzowane, oferowane są produkty inwestycyjne, karty kredytowe i debetowe, dokonywane rozliczenia finansowe, operacje wekslowe, czekowe oraz wystawiane gwarancje, udziela się kredytów hipotecznych i konsumpcyjnych. Oferta obejmuje również internetowe usługi maklerskie oraz usługi ubezpieczeniowe. Ofertę uzupełnia platforma e-commerce oraz niezależny, wirtualny operator komórkowy – mBank mobile.

Klientami są głównie osoby fizyczne, ale również mikroprzedsiębiorstwa (w mBanku). Linia ta obejmuje również usługi Private Banking. Począwszy od listopada 2007 r. mBank rozpoczął obsługę klientów poza granicami Polski, w Czechach i na Słowacji. W związku z globalnym kryzysem finansowym wstrzymana została ekspansja mBanku na inne rynki (poza Czechami i Słowacją). 

V.1. Bankowość Detaliczna w Polsce –  mBank i MultiBank
V.1.1. Klienci i rachunki
W ciągu pierwszego półrocza 2009 r. wzrosła liczba obsługiwanych klientów o blisko 158 tysięcy (+6,2%), osiągając na koniec czerwca 2009 r. prawie 2,7 mln. Według stanu na 30 czerwca 2009 r. liczba mikroprzedsiębiorstw obsługiwanych przez mBank i MultiBank wyniosła 339,2 tys (o 27,2 tys. więcej w stosunku do końca 2008 r.). Stanowią one 12,6% ogólnej liczby klientów detalicznych.

Dynamika rachunków była nieco wyższa (+8,8%), a ich liczba na koniec czerwca przekroczyła 3,4 mln. Poniższe wykresy ilustrują zmiany w podziale na mBank i MultiBank.

V.1.2. Depozyty
Poziom depozytów w ciągu 6 miesięcy 2009 r. obniżył się o 2% (-303 mln zł) do poziomu 15,0 mld zł, wyłącznie za sprawą MultiBanku, gdzie depozyty spadły o 10%, podczas gdy w mBanku odnotowany został nieznaczny wzrost. Bank w zasadzie nie brał udziału w wojnie cenowej na przełomie 2008/2009 roku i nie kwotował agresywnie depozytów, czego efektem było obniżenie ich salda w skali półrocza. Akcje promocyjne podjęte w II kwartale 2009 r. zaowocowały przyrostem depozytów (5,2% II kw/Ikw 2009 r.).
W minionym półroczu zarówno w mBanku jak i MultiBanku oferowane były również lokaty strukturyzowane. Na koniec czerwca 2009 r. ich łączny poziom wyniósł blisko 450 mln zł. 
Na poziom depozytów ujemnie oddziaływało ponownie rosnące zainteresowanie funduszami inwestycyjnymi i przesuwanie środków z rachunków i lokat w jednostki uczestnictwa. Wartość środków ulokowanych za pośrednictwem mBanku i MultiBanku w funduszach inwestycyjnych wzrosła w porównaniu z końcem 2008 r. o 208 mln zł (+20,3%), osiągając poziom 1 232 mln zł.

V.1.3. Kredyty
W I półroczu 2009 r. saldo kredytów wzrosło o 9,3%, podczas gdy w skali  ostatnich 12 miesięcy wzrost wyniósł 67,3%.
Struktura rodzajowa portfela kredytowego przedstawiała się następująco:
•	mBank: 81,0% kredyty hipoteczne, 5,1% linia kredytowa, 4,3% karty kredytowe, 9,6% pozostałe;
•	MultiBank: 84,8% kredyty hipoteczne, 5,3% linia kredytowa, 1,4% karty kredytowe, 8,5% pozostałe. 

Wartość bilansowa kredytów hipotecznych dla klientów indywidualnych na koniec czerwca 2009 r. wyniosła 22 235,2 mln zł (mBank 9 693,8 mln zł, MultiBank 12 541,4 mln zł). W okresie od stycznia do czerwca 2009 roku zanotowano przyrost bilansowy kredytów hipotecznych o 1 499,8 mln zł, czyli o 7,2% (mBank 678,7 mln zł, MultiBank 821,1 mln zł). Należy pamiętać, że na ten wzrost wpływ miała też deprecjacja złotego względem CHF – waluty, w której udzielana jest przeważająca część kredytów hipotecznych. 
Charakterystykę portfela kredytów hipotecznych zawiera poniższa tabela:
Kredyty hipoteczne dla osób fizycznych	Razem	PLN	FX	
Wartość bilansowa (mld zł)	22,23	2,35	19,88	
Średnia zapadalność (lata)	23,37	20,57	23,80	
Średnia wartość (tys. zł)	265,57	209,20	274,31	
Średnie Loans to Value (LTV) 	85,3%	55,7%	89,7%	
Non Performing Loans (NPL)	0,43%	1,45%	0,31%	
Przyczyny spowolnienia akcji kredytowej w obszarze kredytów hipotecznych wynikały ze wzrostu marż, który wpłynął na zdecydowanie niższe zainteresowanie klientów tym produktem. W przypadku kredytów gotówkowych na niższą sprzedaż wpływ miało zaostrzenie polityki kredytowej w obliczu problemów z jakością tego portfela. 
V.1.4. Korekty w polityce kredytowej
Z uwagi na pogarszającą się jakość portfela kredytów konsumenckich (głównie kredytów gotówkowych), BRE Bank wprowadził korekty w polityce kredytowej, które powinny znacząco wpłynąć na poziom ryzyka. Zmiany te, wynikające z obniżonej stabilności finansowej potencjalnych kredytobiorców, dotyczą między innymi zacieśnienia parametrów badania zdolności kredytowej oraz oceny scoringowej klientów. Ze względu na większą szkodowość Klientów pozyskiwanych przez pośredników zewnętrznych, Bank przebudowuje również model akwizycji klientów, koncentrując się na wsparciu dla sprzedawców z sieci Banku oraz zintensyfikowaniu cross-sellingu. Szereg modyfikacji dotyczy także procesu przyznawania oraz monitoringu kredytów. W znacznie większym stopniu niż dotychczas scentralizowana została decyzyjność kredytowa oraz wdrożono zmiany schematów działań windykacyjnych. Ostatnim z obszarów poddanych rewizji jest konstrukcja samego produktu, który po zmianach wprowadzonych w maju jest znacznie prostszy w obsłudze, zwłaszcza dla klientów o mniejszej świadomości finansowej.
V.1.5. Karty kredytowe i debetowe
Liczba wydanych kart kredytowych na koniec czerwca 2009 r. osiągnęła 463,2 tys. szt. (mBank 316,5 tys. szt., MultiBank 146,6 tys. szt.). Przyrost od początku roku wyniósł 71,6 tys. szt. 
Natomiast liczba wydanych kart debetowych wyniosła 2 252,0 tys. (mBank 1 759,6 tys., MultiBank 492,4 tys.). W ciągu sześciu miesięcy odnotowano przyrost o 264,2 tys. kart.
 
Według danych dostępnych na koniec czerwca 2009 r. udział mBanku i Multibanku w rynku kart kredytowych pod względem kredytów udzielonych na kartach kredytowych wynosił 5,3%.
V.1.6. Rozwój sieci dystrybucji
Sieć dystrybucyjna mBanku liczyła na koniec czerwca 170 lokalizacji (67 mKiosków, 21 Centrów Finansowych i 82 mKioski partnerskie). W stosunku do grudnia 2008 r. oznaczało to przyrost o 9 placówek.
Na sieć dystrybucji MultiBanku składały się 134 placówki (80 Centrów Usług Finansowych - CUF, 54 Placówki Partnerskie - PP, w tym: 51 Placówek Przyszłości - CUF i PP łącznie) wobec 31 placówek na koniec 2008 r.
Tempo rozwoju placówek zostało zahamowane w związku z racjonalizacją kosztów, wynikającą z projektu BRENova.

V.2. Bankowośc Detaliczna poza graniacami kraju - mBank w Czechach i na Słowacji
Dość dynamicznie rozwijała się w minionym półroczu aktywność mBanku w Czechach i na Słowacji, obsługującego na koniec czerwca 322,9 tys. klientów (z czego w Czechach 244,5 tys., a na Słowacji 78,4 tys.). Od początku roku pozyskano 78,8 tys. nowych klientów.
Depozyty osiągnęły na koniec czerwca 978,4 mln EUR (w Czechach 745,1 mln EUR, na Słowacji 233,3 mln EUR). Od początku roku wartość bilansowa depozytów wzrosła o 182,4 mln EUR (22,9%; mBank CZ 134,9 mln EUR, mBank SK 47,5 mln EUR). 
Poziom kredytów był o 56 mln EUR (+31,0%) wyższy, osiągając 236,9 mln EUR.
Na uwagę zasługuje fakt, iż w minionym półroczu klientom z Czech i Słowacji zaoferowano funkcjonalności rachunków bieżących identyczne jak Polsce. 

V.3. Private Banking (PB)

Na koniec czerwca 2009 roku Private Banking obsługiwał 5 867 klientów. W porównaniu z końcem 2008 r. liczba klientów zmniejszyła się o 20,1% (-1 474 klientów). W wyniku restrukturyzacji poprawie uległa jakość bazy klientów.

Stan zadłużenia klientów Private Banking osiągnął 572,8 mln zł wobec 478,9 mln zł w końcu 2008 r. (+19,6%). Środki klientów pod zarządzaniem zainwestowane za pośrednictwem BRE PB (obejmujące depozyty, produkty asset management i produkty rynków finansowych) wyniosły na koniec czerwca 4 162,5 mln zł, i były niższe o 408 mln zł w porównaniu ze stanem z końca roku 2008.
Do istotnych wydarzeń w obszarze PB, które miały miejsce w 2009 r. należy zaliczyć:
•	BRE PB wraz z BRE Wealth Management (BRE PB&WM) zaoferował klientom możliwość inwestowania w sztukę (art banking) będącą alternatywą dla rynków kapitałowych.
•	Do oferty wprowadzono program inwestycyjny „Akumulacja” łączący w sobie zapewnienie bezpieczeństwa środków oraz zysku z wysokooprocentowanych lokat bankowych z inwestycją w jeden z wyselekcjonowanych spośród najlepszych na rynku produktów inwestycyjnych. 
•	30 czerwca 2009 roku BRE PB&WM zorganizował forum inwestycyjne „Rynki wschodzące – najlepsze miejsce na lokowanie kapitału?”. W dyskusji udział wzięli dr Mark Mobius (Franklin Templeton), dr Ludwik Sobolewski (GPW), dr Krzysztof Rybiński (Ernst & Young) oraz przedstawiciele BRE PB&WM.

V.4. Spółki z obszaru Bankowości Detalicznej
V.4.1. emFinanse sp. z o.o.
Na dzień 30 czerwca 2009 r. spółka skupiała swoje działanie na przygotowaniu do nowej działalności operacyjnej, polegającej na sprzedaży produktów kredytowych mBanku i MultiBanku oraz na poszerzeniu oferty o produkty innych banków. W tym celu zakończony został proces przenoszenia sił sprzedażowych z mBanku i MultiBanku do struktur spółki oraz trwały zaawansowane negocjacje z dostawcami produktów. W II kwartale rozpoczęty został etap tworzenia wspólnych struktur w regionach, przygotowywane są niezbędne zmiany formalno-prawne, zmieniające władze spółki oraz nazwę (Aspiro), pod którą prowadzona będzie działalność. W dniu 25 czerwca BRE Bank, jako jedyny udziałowiec spółki, podjął decyzję o dokapitalizowaniu spółki kwotą 10 mln zł. Środki te zostaną przeznaczone na finansowanie działalności operacyjnej spółki do momentu osiągnięcia przez nią modelu docelowego.
V.4.2. BRE Ubezpieczenia TU S.A.
Działalność spółek BRE Ubezpieczenia w pierwszej połowie 2009 r. koncentrowała się na dalszym rozwoju trzech głównych linii biznesowych: platformy internetowej (direct), klasycznym bancassurance oraz obsłudze firmy leasingowej. W zakresie działalności w kanale direct podjęto działania mające na celu podniesienie efektywności sprzedaży przy wykorzystaniu telemarketingu oraz podniesienie współczynnika cross-sellingu. Były to m.in.: powiązanie ofert ubezpieczeń komunikacyjnych z ubezpieczeniami majątkowymi oraz ubezpieczeń turystycznych z ubezpieczeniami komunikacyjnymi, przedłużenie oferty „Gwarancja najniższej ceny” oraz akcje mailingowe do klientów mBanku. 
W obszarze klasycznego bancassurance działania koncentrowały się na zaspokojeniu potrzeb klientów spółek Grupy BRE Banku w zakresie produktów ubezpieczeniowych, stanowiących komplementarną ofertę do produktów bankowych. Szczególną uwagę poświęcono implementacji produktów dostosowanych do sprzedaży cross-sellingowej posiadaczom kart płatniczych, rachunków ROR oraz kredytów hipotecznych oraz poszerzeniu oferty ubezpieczeń dla mikrofirm. Ponadto do oferty wdrożono produkty o charakterze oszczędnościowym w postaci polis lokacyjnych.
Z uwagi jednak na ograniczoną akcję kredytową w zakresie kredytów hipotecznych oraz gotówkowych przychody z tytułu składki spadły o 60-70%. 

Poza wymienionymi obszarami BRE Ubezpieczenia kontynuowało rozwój kompleksowej obsługi ubezpieczeniowej firmy BRE Leasing sp. z o.o. Spółka koncentrowała się na systemowym wsparciu procesów formułowania ofert, zawierania umów jak również na obsłudze posprzedażowej, monitoringu likwidacji szkód oraz edukacji sieci sprzedaży. W ramach współpracy z BRE Leasing spółka zanotowała spadek sprzedaży ubezpieczeń o ok. 30% będących bezpośrednim efektem zmniejszającej się sprzedaży usług leasingowych.
Wynik finansowy osiągnięty przez spółki BRE Ubezpieczenia w I połowie 2009 r. w wysokości 15,1 mln zł w porównaniu do 6,4 mln zł za analogiczny okres roku poprzedniego (dane przed korektami konsolidacyjnymi) był wyższy o blisko 9 mln zł w rezultacie ograniczenia wydatków marketingowych, lepszego niż zakładano współczynnika szkodowości na produktach, rosnącego portfela ubezpieczeń pomostowych do kredytu hipotecznego (rzeczywisty okres ubezpieczenia jest znacząco dłuższy niż zakładano), przychodów z tytułu obsługi BRE Leasing sp. z o.o., z którym współpraca została podjęta w połowie 2008 roku.
V.4.3. BRE Wealth Management SA (BWM)
Po trudnym początku roku i ustanowieniu minimum w lutym, nadszedł najlepszy od 9 lat kwartał na GPW pod względem stopy zwrotu z indeksu WIG20 (ponad 23% wzrost). W całym półroczu indeks WIG20 zyskał 4,1%, zaś wyniki zrealizowane przez BRE Wealth Management SA na strategii agresywnej w tym samym okresie okazały się nieznacznie lepsze, a stopa zwrotu sięgnęła 4,5%. 
Pomimo niekorzystnego otoczenia rynkowego spółka odnotowała w tym okresie wzrost aktywów o ok. 14%. Wartość aktywów w zarządzaniu na koniec 2008 r. wyniosła 795 mln zł, a na koniec czerwca 2009 r. 910 mln zł. Wzrost aktywów odnotowano w kategoriach produktów niskomarżowych, przy niezmienionym poziomie aktywów z udziałem akcji w portfelu (wysokomarżowe). Kluczowe dla dodatniego salda zmiany aktywów było wprowadzenie nowych produktów w 2008 r: OPCJA NA ZYSK, AXA AKTYWNY PORTFEL FUNDUSZY, STRATEGIA SKARBOWA i SKARBOWA PLUS. Ponadto w 2009 r. Spółka po raz pierwszy w historii działania wprowadziła swoje produkty do zewnętrznych sieci dystrybucji (poza BRE Private Banking). Sprzedaż Aktywnego Portfela Funduszy poprzez mBank, MultiBank i Xelion trwa od kwietnia 2009 r. Trwają również rozmowy nad dystrybucją zewnętrzną Opcji na Zysk oraz Portfeli Zarządzanych Indywidualnie.
W związku z rozszerzeniem działalności maklerskiej i zmianami ustawy o funduszach inwestycyjnych trwają prace nad ujednolicaniem modelu dystrybucji jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, która będzie realizowana przez BRE WM. 
W I półroczu br. spółka zanotowała zysk brutto w wysokości 0,9 mln zł (uwzględniający odpis aktualizacyjny na udziałach w BRE Property Partner w kwocie 1 mln zł).
VI. Pozostałe spółki objęte konsolidacją

BRE.locum SA 
Zysk brutto spółki w I półroczu 2009 roku wyniósł 23,1 mln zł, co oznacza spadek o 42,0% w stosunku do I półrocza 2008 r. (39,8 mln zł w I półroczu 2008 roku). Okresowe wahania zysku spółki wynikają z rozpoznawania przychodu z chwilą przeniesienia własności mieszkania na klienta (MSSF 18). 
Ponadto na wynik spółki w I półroczu 2009 r. wpłynęła pozytywnie korekta w kwocie 14,2 mln zł związana ze zmianą zasad rachunkowości (MSR 23 Koszty finansowania zewnętrznego). Korekta ta została w znaczym stopniu wyeliminowana przy konsolidacji z BRE Bankiem. BRE.locum posiada atrakcyjny bank ziemi, który finansuje prawie wyłącznie ze środków własnych. Na posiadanych gruntach spółka planuje w przyszłości wybudowanie 2 154 mieszkań o łącznej powierzchni 136 tys. m2. Aktualnie na etapie realizacji jest jedna inwestycja w Warszawie. Pozostałe projekty są ukończone – aktualnie prowadzona jest sprzedaż lokali. Według stanu na koniec czerwca spółka miała w ofercie 290 mieszkań w projektach ukończonych oraz 237 mieszkań w projekcie realizowanym w Warszawie.

Centrum Rozliczeń i Informacji CERI sp. z o.o.
Wynik finansowy brutto Spółki za I półrocze 2009 roku ukształtował się na poziomie - 11,5 tys. zł wobec 712 tys. zł po I półroczu 2008 r.
CERI kontynuowało współpracę z bankowością korporacyjną i detaliczną BRE Banku. Rozszerzeniu uległa oferta obsługi Commerzbanku. Ponadto Spółka kontynuowała współpracę ze spółkami Grupy BRE, a także dotychczasowymi klientami zewnętrznymi.
Wskaźnik udziału przychodów uzyskanych od klientów zewnętrznych w przychodach ogółem za I półrocze 2009 roku ukształtował się na poziomie 13,7%.
VII. Wyniki finansowe Grupy BRE Banku w I półroczu 2009 r. 
Dla celów porównawczych w danych finansowych za I półrocze 2008 r. uwzględniono dane spółek ubezpieczeniowych, które objęto konsolidacją dopiero na koniec 2008 r. Dlatego dane na koniec czerwca 2008 r. różnią się nieco od danych publikowanych przed rokiem. Zestawienie różnic w rachunku wyników i skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej zaprezentowano w Nocie 2.31. Skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej za pierwsze półrocze 2009 roku. 

VII.1. Zmiany w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej 
          w I półroczu 2009 r.
VII.1.1. Zmiany w aktywach Grupy BRE Banku 

W skali I półrocza odnotowano nieznaczny spadek aktywów (choć w porównaniu z czerwcem roku 2008 r. ich poziom był o 25,5% wyższy).

Największy nominalny przyrost roczny, o 15,2 mld zł (38,4%), wykazały kredyty i pożyczki. Tendencja w zakresie dynamicznego wzrostu cechowała szczególnie portfel kredytów klientów indywidualnych, który wykazał przyrost w skali roku w wysokości 69,1%, co stanowi o wzroście nominalnym na poziomie 11,8 mld zł. Natomiast wzrost portfela kredytów korporacyjnych w tym okresie wyniósł 17,7%, co stanowiło 4,0 mld zł wzrostu nominalnego. Należy zaznaczyć, że niemal połowa wykazanego wzrostu portfela kredytowego związana jest z deprecjacją złotego i przeliczeniem istniejącego portfela kredytów dewizowych (szczególnie w CHF) po wyższym o ponad 40% kursie.

W skali I półrocza 2009 r. dynamika kredytów znacznie zwolniła i była nadal częściowo spowodowana osłabieniem złotego, szczególnie w I kwartale roku, po czym nastąpiło nieznaczne umocnienie się waluty krajowej.
	W rezultacie kredyty udzielone podmiotom indywidualnym wykazały w I połowie roku przyrost wynoszący 2,3 mld zł, tj. 8,6%. W tym samym czasie kredyty udzielone klientom korporacyjnym wykazały nieco niższy przyrost wynoszący około 1,2 mld zł, tj. 4,9%. Kredyty łącznie wzrosły o 6,4% w ujęciu brutto oraz 5,3% netto, tj. o 2,8 mld zł.
Umiarkowanemu tempu wzrostu portfela kredytowego towarzyszyła niewielka zmiana w ich strukturze – udział kredytów udzielanych klientom indywidualnym zwiększył się z 50,3% do 51,3% portfela brutto. Udział kredytów udzielanych klientom korporacyjnym obniżył się z 47,2 % do 46,5%.

Należności od banków wykazały spadek poziomu zarówno w stosunku do końca 2008 roku (o 4,1 mld zł) jak i w skali roku (o 2,8 mld zł). Podobny kierunek zmian charakteryzował portfel papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu, które uległy zmniejszeniu o 3,8 mld zł w stosunku do końca 2008 roku oraz o 3,3 mld zł w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. W tym samym czasie lokacyjne papiery wartościowe wykazały wzrost w skali roku oraz w relacji do końca ubiegłego roku odpowiednio o 4,6 mld zł i 4,3 mld zł. Omówione zmiany dotyczyły głównie struktury wewnętrznej aktywów krótkoterminowych przy utrzymaniu ich bezpiecznego, z punktu widzenia płynności, udziału w aktywach ogółem na poziomie prawie 25%. 

Spadek wartości pochodnych instrumentów finansowych w I półroczu 2009 roku, polegał na wygasaniu kontraktów, których wycena najbardziej wzrosła w wyniku wahań kursu PLN na przełomie lat 2008 i 2009 oraz na mniejszej ilości zawartych transakcji z udziałem instrumentów pochodnych.
VII.1.2. Pasywa
Zmiany w pasywach Grupy w I półroczu 2009 r. ilustruje poniższe zestawienie:

Zobowiązania wobec klientów, stanowiące dominujące źródło finansowania działalności Grupy, wykazały w skali roku 6,9% przyrost, co oznacza przyrost nominalny na poziomie 2,5 mld zł. Tym samym na koniec 30 czerwca 2009 roku osiągnęły one poziom 38,9 mld zł, co stanowiło 48,0 % wartości pasywów wobec 45,7% na koniec roku ubiegłego. Na początku bieżącego roku obserwowano tendencję spadkową środków od klientów zarówno indywidualnych jak i korporacyjnych, po czym nastąpiło odwrócenie tendencji szczególnie w odniesieniu do klientów korporacyjnych. 

Po 6 miesiącach 2009 r. poziom depozytów klientowskich był o 2,9% wyższy w porównaniu z końcem 2008 roku. Nieco szybciej wzrosły środki trzymane przez klientów korporacyjnych (+3,8%). Natomiast środki klientów indywidualnych były o 0,8% wyższe, niż w końcu ubiegłego roku.

Obserwowane tendencje na rynku depozytów wywołane są z jednej strony zachowaniami depozytariuszy uwarunkowanymi potrzebami finansowania bieżącej działalności i zachowania dywersyfikacji ryzyka, a także zachowaniami banków związanymi z poszukiwaniem źródeł finansowania w okresach braku płynności na rynku. 

Niższa dynamika wzrostu depozytów w relacji do wzrostu portfela kredytowego spowodowała wzrost w omawianym okresie środków z rynku międzybankowego, stanowiących uzupełniające źródło finansowania działalności. Przyrost środków z rynku międzybankowego w skali roku wyniósł 10,8 mld zł (66,1%), głównie dzięki pozyskanym przez Bank liniom kredytowym we frankach szwajcarskich, stanowiącym źródło finansowania portfela kredytów mieszkaniowych, udzielonych w tej walucie. W relacji do końca ubiegłego roku nastąpił nieznaczny spadek zobowiązań wobec banków na skutek spadku zobowiązań z tytułu transakcji sell buy back (o ok. 1,2 mld zł) przy wzroście, z tytułu zmian kursów walut obcych, wartości linii kredytowych o ok. 0,8 mld zł. 

Udział kapitałów Grupy w sumie środków finansujących na koniec czerwca 2009 roku wyniósł 5% wobec 6% na koniec analogicznego okresu roku poprzedniego oraz 4,9% na koniec 2008 roku. 

Wzrost funduszy własnych (dla celów wyliczania współczynnika wypłacalności) w omawianym okresie jest skutkiem zarówno pełnej akumulacji zysku bez wypłaty dywidendy i związanego z tym wzrostu funduszy podstawowych, jak również wzrostu funduszy uzupełniających z tytułu pozyskanych jeszcze w 2008 roku pożyczek podporządkowanych i emisji obligacji w łącznej wysokości 180 mln CHF. Ponadto na wzrost funduszy pozytywnie działał wzrost kursu CHF wobec złotego – zarówno w skali roku jak i półrocza. 
W rezultacie fundusze własne Grupy na koniec czerwca 2009 roku osiągnęły poziom 6,3 mld zł, co oznacza wzrost o 1,9 mld zł w skali roku oraz ok. 0,4 mld zł w stosunku do końca poprzedniego roku. W tym samym czasie wymóg kapitałowy wykazał przyrost, odpowiednio z poziomu 3,8 mld zł z końca czerwca 2008 roku do 4,7 mld zł na koniec 2008 roku oraz niewielkie obniżenie do poziomu 4,6 mld zł na koniec czerwca 2009 roku. Zmniejszenie wymogu kapitałowego w I półroczu 2009 roku w największym stopniu jest zasługą spadku wymogu z tytułu ryzyka kredytowego związanego ze zmianą struktury aktywów. 

W efekcie współczynnik wypłacalności Grupy BRE Banku osiągnął na koniec czerwca 2009 r. poziom 10,08% wobec 10,04% na koniec grudnia 2008 r.
VII.2. Rachunek zysków i strat Grupy BRE Banku 
Zysk brutto Grupy BRE Banku w I półroczu 2009 wyniósł 16,2 mln zł, co odnosiło się tylko do działalności kontynuowanej wobec 701,1 mln zł (w tym z działalności kontynuowanej 622,2 mln zł) przed rokiem. Należy pamiętać, że w I półroczu 2008 r. miały miejsce dwie transakcje jednorazowe – sprzedaż pakietu Vectry i połączenie dwóch towarzystw emerytalnych, przeznaczonych do zbycia: PTE Skarbiec Emerytura SA i PTE Aegon SA, a łączny wynik na tych transakcjach wyniósł 205 mln zł). 
Jednak głównym powodem, który zadecydował o znacznej rozpiętości wyników w porównywanych okresach nie był brak transakcji jednorazowych, ale 10-krotnie wyższe, niż w I półroczu 2008 r.  odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek na poziomie 648,9 mln zł. 

W związku z wyodrębnieniem działalności zaniechanej w I połowie 2008 r.  na poziomie zysku brutto, porównanie  poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat dotyczy tylko  działalności kontynuowanej. 

VII.2.1. Dochody 
Wypracowany przez Grupę BRE Banku poziom dochodów w I połowie 2009 roku wyniósł 1 387,3 mln zł, co oznacza spadek o 1,2% tj. 16,6 mln zł w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku natomiast wzrost o 9,6%, tj. 121 mln zł po wyłączeniu transakcji jednorazowych, jeśli bierzemy pod uwagę tylko działalność kontynuowaną. Wzrost ten osiągnięto dzięki przyrostowi wyniku z tytułu odsetek zarówno w Banku jak również w spółkach zależnych przy jednoczesnym spadku dochodów z działalności prowizyjnej (w Banku) oraz handlowej. 
Wynik z tytułu odsetek wykazał przyrost w wysokości 28,8% w relacji do poprzedniego roku, osiągając poziom 828,6 mln zł wobec 643,2 mln zł w I połowie ubiegłego roku. 

Marża odsetkowa w Grupie BRE Banku, kalkulowana jako relacja wyniku odsetkowego do średnich aktywów odsetkowych, osiągnęła w I połowie 2009 roku poziom 2,3% p.a., co oznacza utrzymanie poziomu ubiegłorocznego. Poziom marży w roku bieżącym kształtowany był przez działające w przeciwnych kierunkach tendencje po stronie aktywów i pasywów. Z jednej strony obserwowano pozytywnie działające zmiany w zakresie struktury aktywów oraz wzrost marż na niektórych produktach kredytowych. Równocześnie z przeciwnym skutkiem działały zmiany struktury podmiotowej środków finansujących na rzecz środków z rynku międzybankowego oraz spadek marż depozytowych jako rezultat rosnącej konkurencji oraz spadku stawek rynkowych. 
Do wzrostu dochodu odsetkowego Grupy BRE Banku przyczynił się głównie Pion Bankowości Detalicznej, wykazując przyrost o 63% (tj. o 190 mln zł) w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. 

Głównym źródłem przychodów odsetkowych (przeszło ¾) pozostawały kredyty i pożyczki. Przychody z tego tytułu były o 164 mln wyższe, niż przed rokiem. Znaczącym źródłem przychodów odsetkowych były w minionym półroczu lokacyjne papiery wartościowe. Wygenerowały one o 116 mln odsetek więcej, niż w I półroczu 2008 r.
Natomiast spadła wartość odsetek od środków pieniężnych i lokat trzymanych w innych bankach, gdyż dość znacznie spadł udział tej pozycji w aktywach.

Wynik z tytułu prowizji wykazał niewielki spadek na poziomie Grupy o 2,7% w relacji do analogicznego okresu poprzedniego roku. Na niższy poziom prowizji w roku bieżącym wpłynęły wyższe koszty prowizyjne, których dynamika wzrostu przewyższyła wzrost przychodów prowizyjnych. Po stronie przychodowej najwyższą dynamikę wzrostu zanotowano w odniesieniu do kart płatniczych, działalności kredytowej oraz prowadzenia rachunków. Jednocześnie zanotowano spadek dochodów z tyt. działalności ubezpieczeniowej. Obniżenie dynamiki wzrostu dochodowości prowizyjnej dotyczy głównie Pionu Bankowości Detalicznej, podczas gdy Klienci Korporacyjni i Instytucje wykazały nieznaczny wzrost dochodów podwyższając tym samym do 69,4% swój udział w dochodach prowizyjnych Grupy. 
Głównym źródłem stały się prowizje za obsługę kart płatniczych, wzrosły też w stosunku do I półrocza 2008 r. opłaty i prowizje z tytułu działalności kredytowej, wyższe były przychody związane z prowadzeniem rachunków i realizacją przelewów.

Wynik na działalności handlowej na koniec czerwca 2009 roku wyniósł 224 mln zł i był niższy o 11,8% (o 30 mln zł) od wyniku z analogicznego okresu poprzedniego roku głównie z tytułu kosztów wyceny instrumentów finansowych w tym opcji walutowych. Niższy o 11,9 mln zł zrealizowano wynik na pozostałej działalności handlowej, co wiązało się z ujemną wyceną instrumentów odsetkowych. Natomiast wynik z pozycji wymiany, bez uwzględniania wpływu ujemnej wyceny opcji walutowych zrealizowano na porównywalnym poziomie 
266,6 mln zł. Wpływ ujemnej wyceny opcji walutowych zarejestrowanej w czerwcu br. wyniósł ok. 24 mln zł i stanowił jedyne obciążenie działalności handlowej z tego tytułu w I półroczu. 
Przyrost wyniku na działalności handlowej w relacji do poprzedniego roku wykazała Działalność Handlowa i Inwestycyjna. Natomiast Pion Klientów Korporacyjnych oraz Bankowości Detalicznej wykazały spadek tej kategorii dochodów w relacji do poprzedniego roku. Tym samym udział Działalności Handlowej w strukturze dochodów Grupy uległ podwyższeniu do poziomu 43%, wobec 28% w roku poprzednim. 

W roku bieżącym nie zrealizowano żadnej transakcji kapitałowej w przeciwieństwie do poprzedniego roku, kiedy w I kwartale zarejestrowano 137,7 mln zł zysku kapitałowego z tyt. sprzedaży Vectry SA w ramach działalności kontynuowanej. Wykazana w bieżącym roku strata na lokacyjnych papierach wartościowych dotyczy wyniku jednostki zależnej Intermarket, który rozpoznał w wynikach ujemną wycenę swojej spółki zależnej w Rumunii z wpływem na wyniki w wysokości ok. minus 17 mln zł. 
Pozostałe dochody operacyjne (saldo pozostałych przychodów/kosztów operacyjnych) w I połowie 2009 roku wyniosły 69,1 mln zł i były niższe o ok. 8 mln zł od poziomu ubiegłorocznego. Wynik ten w roku bieżącym pozostawał pod wpływem odpisu w wysokości 18,3 mln zł dotyczącego utraty wartości aktywów związanych z finansowaniem rumuńskiej spółki Compania de Factoring, znajdującej się w portfelu Grupy Intermarket Bank AG. 

VII.2.2. Odpisy netto z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek
Istotny wpływ na wynik Grupy w I połowie 2009 roku miało saldo utworzonych rezerw na kredyty w wysokości 648,9 mln zł, wobec 67,9 mln zł w analogicznym okresie poprzedniego roku. Wyższe od ubiegłorocznych rezerwy charakteryzowały zarówno Bank (o 515,1 mln zł) jak i spółki zależne (o 65,9 mln zł). Prawie 50%, tj. ok. 285,5 mln zł rezerw zarejestrowanych w Banku w I półroczu (215,3 mln zł w II kwartale roku) stanowią odpisy  na należności kredytowe od klientów posiadających zobowiązania z tytułu transakcji pochodnych. Wielkość utworzonych rezerw wynikających z instrumentów pochodnych jest efektem konserwatywnych założeń przyjętych w ramach realizowanych w Banku działań restrukturyzacyjnych. 
Wyższy poziom rezerw kredytowych (o 406,1 mln zł) w stosunku do poprzedniego roku dotyczył głównie Pionu Korporacji i Rynków Finansowych i w 70% wynikał z potrzeby utworzenia rezerw na kredyty powiązane z transakcjami pochodnymi. 
Istotny przyrost rezerw (o 172,6 mln zł) zanotowano również w Bankowości Detalicznej głównie w odniesieniu do kredytów konsumenckich. Po 6 miesiącach 2009 r. wyniósł on 212,7 mln zł wobec 40,0 mln zł przed rokiem. Problemów przysporzyły głównie kredyty gotówkowe, których portfel na koniec czerwca wynosił około 900 mln zł. Utworzona na nie rezerwa wyniosła 126,4 mln zł, z czego 102,2 mln zł dotyczyło kredytów udzielonych klientom nowym/zewnętrznym. Kredyt gotówkowy w tej formie nie jest już od maja br. udzielany, więc problemy z jego jakością powinny stopniowo wygasać.

Należy natomiast podkreślić, że problem dotyczyły relatywnie niewielkiej części portfela detalicznego. Natomiast stanowiące ponad ¾ ogółu portfela detalicznego kredyty hipoteczne mają bardzo dobrą jakość, a utworzone nań w I połowie 2009 r. rezerwy wyniosły około 3 mln zł.

VII.2.3. Koszty działalności Grupy BRE Banku
Ogólne koszty administracyjne były niższe niż w analogicznym okresie poprzedniego roku o 2,5% (ok. 15,4 mln zł), do czego przyczynił się spadek kosztów w Banku, podczas gdy spółki wykazały w tym samym czasie niewielki przyrost kosztów działania. Należy zaznaczyć, że przyrost kosztów w spółkach był w dużym stopniu efektem różnic kursowych i wzrostu wykazanego w złotych przez spółki zagraniczne Grupy Intermarket, który był znacząco wyższy niż zarejestrowany w walucie lokalnej. 
Spadek poziomu w analizowanym okresie wykazały koszty pracownicze, które były niższe od ubiegłorocznych o 33 mln zł, przy czym spadek ten dotyczył głównie Banku. Odnotowano spadek kosztów osobowych w Banku związany głównie z redukcją zatrudnienia, która miała miejsce głównie w I kwartale bieżącego roku oraz brakiem odpisów na premie i opcje menadżerskie. 
Z kolei wyższy od ubiegłorocznego poziom kosztów zanotowano w odniesieniu do kosztów rzeczowych, gdzie wiązał się głównie: 
- ze wzrostem stałych opłat, tj. czynsze, eksploatacja lokali, opłaty pocztowe i telefoniczne, związanych ze  zwiększoną liczbą  operacji 
- wzrostem cen energii i paliw 
- z rozwojem w poprzednim roku sieci placówek zarówno detalicznych jak i korporacyjnych
- oraz ponad 2-krotnym wzrostem odpisów na BFG i KNF. 

Równocześnie sukcesywnie zwiększa się w strukturze kosztów Grupy udział kosztów z tytułu amortyzacji, które w I połowie 2009 roku wykazały przyrost w stosunku do roku poprzedniego o 23,8 mln zł, tj. 25,3%. Wzrost amortyzacji wiąże się głównie z rozbudową sieci placówek, systemów bankowych oraz wzrostem majątku leasingowanego z tytułu wzrostu sprzedaży zanotowanego w roku poprzednim.

Skutecznie wdrażany projekt BREnova polegający na ścisłej dyscyplinie kosztowej i efektywnym zarządzaniu zasobami pozwolił wykazać w Grupie satysfakcjonujący poziom produktywności działania mierzonej wskaźnikiem kosztów do dochodów, który na koniec II kwartału obniżył się do 52,1% wobec 53,4% na koniec I kwartału 
2009 r.

VII.3. Wskaźniki efektywności 
Podstawowe wskaźniki efektywności (łącznie dla działalności kontynuowanej i zaniechanej) w Grupie BRE Banku na koniec I półrocza 2009 r. (dla porównania I półrocza 2008 r. przeliczone z BRE Ubezpieczeniami) kształtowały się następująco:
	
I półrocze 2008 r.	
I półrocze 2009 r.	ROA= zysk netto (z udziałami mniejszości)/suma aktywów
ROE brutto = zysk brutto / Kapitał (z udziałami mniejszości, bez zysku bieżącego)
ROE netto = zysk netto (z udziałami mniejszości/Kapitał (z udziałami mniejszości, bez zysku bieżącego)
CIR = ogólne koszty administracyjne + amortyzacja/dochody( w tym saldo pozostałych przychodów/kosztów 	
ROA netto	2,1%	0,03%		
ROE brutto	42,9%	0,8%		
ROE netto	39,7%	0,5%		
CIR 	48,3%	52,1%		
Współczynnik wypłacalności	9,23%	11,08%		

Współczynnik wypłacalności na koniec czerwca 2009 roku wyniósł 11,08%, wobec 10,04% na koniec roku poprzedniego oraz 9,23% na koniec czerwca 2008 roku. Wzrost wskaźnika wiąże się ze znaczącym przyrostem funduszy w stosunku do wzrostu wymogu kapitałowego, przy czym w relacji do końca ubiegłego roku zarejestrowano dodatkowo niewielkie obniżenie wymogu kapitałowego. 
VIII. Wkład obszarów biznesowych w wynik Grupy BRE Banku 
Poniższy wykres prezentuje wyniki głównych obszarów biznesowych Grupy BRE Banku w I półroczu 2009 r. w porównaniu z I półroczem 2008 r. 

Jak widać, najbardziej pogorszył się wynik w obszarze Klienci Korporacyjni i Instytucje. Jest to głównie efekt utworzonych rezerw w wysokości 434,6 mln zł, podczas gdy przed rokiem było to 28,5 mln zł. Największym obciążeniem była przypisana do tego obszaru całość odpisów związana z opcjami, czyli 285,5 mln zł. Należy jednak podkreślić, że jednocześnie obszar ten wykazał wzrost dochodu odsetkowego o 11,2% (z 315,4 mln zł do 350,7 mln zł)

Główną przyczyną niższego w I półroczu 2009 r. wyniku na działalności Handlowej i Inwestycyjnej był brak znaczących transakcji jednorazowych, takich jak ubiegłoroczna sprzedaż Vectry, która wówczas przysporzyła obszarowi dochodu w kwocie 137,7 mln zł.

Niższy od ubiegłorocznego o 12,5% wynik bankowości detalicznej to wypadkowa - z jednej strony wyższych aż o 63% dochodów odsetkowych, a z drugiej strony przeszło pięciokrotnie wyższych rezerw na należności (212,7 mln zł wobec 40,0 mln zł w I półroczu 2008 r.). W związku ze znacznie mniejszą aktywnością, jeśli chodzi o nowo udzielane kredyty, zwłaszcza hipoteczne, spadły też dochody prowizyjne w tym segmencie z 92,2 mln zł rok wcześniej do 68,1 mln zł w pierwszym półroczu br.

Wykazana na wykresie działalność „Zarządzanie aktywami” już przed rokiem traktowana była jako działalność zaniechana. Do końca 2008 r. połączone fundusze emerytalne PTE Skarbiec Emerytura SA i PTE Aegon SA, których BRE Bank był udziałowcem, zostały sprzedane i w 2009 r. Grupa BRE Banku nie prowadziła już działalności w tym obszarze.

VIII.1. Korporacje i Rynki Finansowe
Pion wykazał w I połowie 2009 roku stratę brutto w wysokości 140 mln zł, co oznacza wynik niższy o 578 mln zł w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. Największy wpływ na wykazaną lukę mają wyższe o 408 mln zł rezerwy kredytowe, uwzględnienie w wynikach ubiegłorocznych transakcji jednorazowej sprzedaży Vectry z dochodem kapitałowym na poziomie 137,7 mln zł oraz dodatkowe koszty dotyczące spółki Compania de Factoring Grupy Intermarket Bank stanowiące obciążenie wyników Pionu w wysokości ok. 35,3 mln zł. 
Wypracowany poziom dochodów w I półroczu, bez uwzględnienia kosztów dotyczących spółki Compania de Factoring, wyniósł 721,6 mln zł co oznacza poziom porównywalny z ubiegłorocznym bez transakcji jednorazowej (728,4 mln zł). 
W stosunku do poprzedniego roku zrealizowano wyższy o 6,5% (11,6 mln zł) poziom prowizji oraz odnotowano zmniejszenie o 3,4% (12,1 mln zł) dochodu odsetkowego, głównie z tytułu wzrostu kosztów wewnętrznych pieniądza w Banku. Wynik na działalności handlowej był niższy od ubiegłorocznego o 14,5% (26,2 mln zł), co wiąże się głównie z kosztami wyceny opcji walutowych oraz gorszą wyceną instrumentów odsetkowych przy jednocześnie wyższym wyniku z pozycji wymiany. 
Pion Korporacji i Rynków Finansowych wykazał w omawianym okresie wzrost aktywów o 10% (4,8 mld zł) oraz przewyższający go wzrost zobowiązań Pionu w wysokości 28,3% (12,4 mld zł).

Wkład spółek zależnych do wyników Pionu w I połowie bieżącego roku wyniósł 32,1 mln zł wobec 103 mln zł w roku poprzednim, co było spowodowane głównie różnicą na wyniku Intermarket Bank na poziomie 40 mln zł oraz niższym o ponad 20 mln zł wynikiem BRE Leasing spowodowanym wysokim obciążeniem z tytułu rezerw.
 
W ramach Pionu Korporacje i Rynki Finansowe wyodrębnione zostały obszary: Klienci Korporacyjni i Instytucje - obejmujący kluczowy obszar współpracy z klientami - oraz obszar działalności związanej z zarządzaniem płynnością i ryzykiem, tzw. Działalność Handlowa i Inwestycyjna.

*/ obejmuje koszty finansowania i korekty konsolidacyjne

VIII.1.1. Klienci Korporacyjni i Instytucje

W I połowie 2009 roku segment wykazał stratę na poziomie 259,1 mln zł, co wiązało się głównie z wysokim (434,6 mln zł) poziomem rezerw kredytowych wyższym o 406,1 mln zł od poziomu z porównywalnego okresu poprzedniego roku. Na wysoki przyrost rezerw wpłynęły głównie zawiązania dotyczące kredytów powiązanych z instrumentami pochodnymi (285,5 mln zł).
W analizowanym okresie zanotowano 11,2% przyrost dochodów odsetkowych oraz 2,4% przyrost prowizji. Wynik z działalności handlowej zrealizowano na poziomie niższym o ponad 50 mln zł (o 45,7%) od ubiegłorocznego, co spowodowane było zarówno ujemną wyceną opcji walutowych, jak również niższą aktywnością biznesową klientów. 
W 2009 roku zarejestrowano nieznaczny (o 0,7%) spadek kosztów funkcjonowania głównie dzięki obniżeniu kosztów w Banku o 5,6%, co przy zwiększeniu liczby funkcjonujących biur biznesowych w ciągu 2008 roku świadczy o wysokiej dyscyplinie i wysokiej produktywności działania. 

VIII.1.2. Działalność Handlowa i Inwestycyjna
Zysk brutto wypracowany przez ten obszar działania w I połowie 2009 roku wyniósł 119,1 mln zł wobec 191,3 mln zł zrealizowanych w roku poprzednim, kiedy to uzyskano 137,7 mln zł z transakcji jednorazowej sprzedaży Vectry S.A. Tym samym zanotowano ponad 2-krotny wzrost dochodów powtarzalnych w omawianym okresie. 
W strukturze wyników w I połowie 2009 roku dominuje wynik z pozycji wymiany na poziomie 115,9 mln zł, którego przyrost rok do roku wyniósł 40,5% (33,4 mln zł). Natomiast wynik na pozostałej działalności handlowej podlegający wpływowi niekorzystnych tendencji rynkowych wykazał stratę w I połowie 2009 roku na poziomie 20,5 mln zł - głównie z tytułu ujemnej wyceny papierów wartościowych. 
Na zysk brutto Pionu składa się w głównej mierze wynik Banku, natomiast spółki zależne mają znikomy wpływ na generowane dochody.

VIII.2. Bankowość Detaliczna 
Pion Bankowości Detalicznej i Private Banking wykazał w I połowie 2009 roku wzrost dochodów o ponad 35% (o 173 mln zł), do poziomu 661 mln zł, wobec 488 mln zł w analogicznym okresie roku poprzedniego. 

Wysoka dynamika charakteryzowała dochody odsetkowe (wzrost o 63%), co pozwoliło zwiększyć udział Pionu w dochodach odsetkowych Grupy o ponad 12 p.p. do 59%. Do istotnego przyrostu wyniku przyczynił się przede wszystkim wzrost portfela kredytowego, głównie kredytów hipotecznych, związany przede wszystkim ze wzrostem kursów. 

Dochody prowizyjne Pionu w I półroczu 2009 roku były niższe o 24 mln zł od osiągniętych w I półroczu 2008 r., na co złożyło się głównie spowolnienie działalności biznesowej związanej z udzielaniem nowych kredytów. Tym samym udział dochodów tego obszaru działania w łącznych dochodach prowizyjnych Grupy obniżył się do poziomu 24% na koniec czerwca  2009 r. wobec 31% rok wcześniej. 
Wysokiemu przyrostowi dochodów Pionu towarzyszyła znacząco niższa dynamika kosztów funkcjonowania wynosząca jedynie 6,7%. Jest to skutek zarówno prowadzonej dyscypliny kosztów w skali Grupy, jak również zmniejszenia obciążenia kosztami związanymi z rozwojem sieci. 

Pomimo pozytywnych tendencji obserwowanych w zakresie dochodowości i produktywności działania w I połowie bieżącego roku Pion zrealizował poziom zysku brutto 135,5 mln zł, niższy o 19,4 mln zł niż  w analogicznym okresie roku ubiegłego. Wpływ na to miały rezerwy kredytowe 5-krotnie (o 173 mln zł) przewyższające poziom z I półrocza 2008 r. Obserwowany w Bankowości Detalicznej w całym 2008 roku poziom kwartalnych przyrostów rezerw wynosił ok. 45-55% i silnie wiązał się z wysokim wzrostem portfela kredytowego. Natomiast w roku bieżącym przyrost rezerw w stosunku do kwartałów poprzednich wynosił odpowiednio 42% w I i 58% w II kwartale roku, co zwiększyło zasadniczo obciążenie wyniku z tego tytułu. 

*/ obejmuje koszty finansowania i korekty konsolidacyjne

III.3. Wyniki finansowe konsolidowanych spółek

Pomimo generalnie słabszych wyników konsolidowanych spółek w I półroczu 2009 r. łącznie wypracowały one 70,9 mln zł wobec 161,8 mln zł w I półroczu 2008 r. (z uwzględnieniem BRE Ubezpieczeń dla zachowania porównywalności danych finansowych oraz PTE Skarbiec Emerytura, które już na koniec 2008 było sprzedane) i miały przeważający wkład w wynik Grupy BRE Banku. Jak widać na wykresie, w minionym półroczu - z powodu wysokich odpisów na kredyty - wkład Banku w skonsolidowany wynik wyniósł 19,1 mln zł wobec 695,7 mln zł przed rokiem.

*/wynik BRE Ubezpieczenia TU SA w I półroczu 2008 r. pomniejszony o kwotę aktywowanych kosztów akwizycji na potrzeby konsolidacji wyniósł -14 mln zł.

Jak widać na powyższym wykresie,  BRE Ubezpieczenia, DI BRE i BRE Holding poprawiły swoje wyniki. Główne przyczyny słabszych wyników pozostałych spółek zostały  omówione w częściach dotyczących linii biznesowych, do których są  przypisane.
 
IX. Podstawowe ryzyka w działalności Grupy BRE Banku 

BRE Bank przykłada dużą wagę do procesu kontroli i zarządzania ryzykiem. Zajmują się tym na bieżąco wyspecjalizowane jednostki organizacyjne Banku odpowiadające za proces kontroli ryzyka, a także jednostki aktywnie zarządzające ryzykiem. W celu realizacji zadań w zakresie zarządzania ryzykiem, Zarząd Banku, powołał odpowiednie komitety, w skład których wchodzą przedstawiciele Zarządu i kadry kierowniczej. W I półroczu 2009 roku obszarami poszczególnych ryzyk zajmowały się: Komitet Kredytowy Zarządu Banku, Komitet ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami Grupy BRE Banku, Komitet Zarządzania Kapitałem, Komitet Ryzyka BRE Banku oraz Komitet Inwestycyjny. Na szczeblu Rady Nadzorczej, która zatwierdza strategie i polityki zarządzania ryzykiem Banku funkcjonuje Komisja ds. Ryzyka.

BRE Bank prowadzi proces monitorowania ryzyka kredytowego, operacyjnego, rynkowego, płynności i stopy procentowej księgi bankowej w ramach Grupy BRE Banku w oparciu o miary ryzyka stosowane w BRE Banku, przy równoczesnym uwzględnieniu różnic wynikających z rodzaju i skali działalności realizowanej przez podmioty z Grupy. 

IX.1. Proces dostosowawczy do wymogów Basel II
Bank realizuje projekt wdrożenia zaawansowanych metod (AIRB) liczenia wymogów kapitałowych i współczynnika wypłacalności. Efektem realizacji projektu będzie przygotowanie Banku do spełnienia wymogów AIRB Basel II i opracowanie wniosku do KNF w celu uzyskania zgody na stosowanie metod zaawansowanych. 

Z uwagi na bardzo dużą złożoność i kompleksowość procesu przygotowań do wdrożenia metod AIRB, projekt Basel II AIRB uzyskał najwyższy priorytet Zarządu Banku, a w realizację zadań projektowych zostali zaangażowani zarówno pracownicy Banku i   wspierającej Bank firmy konsultingowej, jak również liczny zespół specjalistów z Commerzbanku.

Strategicznym celem projektu jest zapewnienie potencjału rozwojowego Grupy BRE Banku w wyniku optymalizacji poziomu i struktury aktywów ważonych ryzykiem, a w konsekwencji także lepszego dopasowania struktury i poziomu wymogów kapitałowych do profilu ryzyka wynikającego z prowadzonej działalności biznesowej.

Bardzo istotną wartością dodaną wynikającą z bezpośredniego zaangażowania w realizację projektu akcjonariusza strategicznego BRE Banku jest nie tylko operacyjna pomoc w realizacji zadań projektowych, ale także przepływ wiedzy, doświadczeń i rozwiązań zarówno metodologicznych jak i IT wypracowanych w ramach projektu Basel II AIRB w Commerzbanku. Rozwiązania te są adoptowane do potrzeb i uwarunkowań funkcjonowania BRE Banku, a także, co jest bardzo istotne, dobrze odzwierciedlają specyfikę polskiego rynku.
IX.2 Ryzyko kredytowe 
Jedną z metod ograniczania ryzyka kredytowego jest system podejmowania decyzji kredytowych przez odpowiednie organa decyzyjne. Kryterium kwalifikującym daną sprawę do rozpatrzenia przez właściwy organ decyzyjny jest kwota zaangażowania oraz poziom ryzyka związanego z klientem i realizowaną transakcją (rating wewnętrzny). Ponadto BRE Bank redukuje ryzyko kredytowe poprzez dywersyfikację portfela kredytowego. Służy temu między innymi analiza struktury portfela Banku i wynikające z niej wnioski, zalecenia i rekomendacje dotyczące angażowania się Banku w wybrane sektory i rynki.
	
Do pomiaru ryzyka portfela kredytowego Bank stosuje metody oparte na szacowaniu oczekiwanej straty (ang. Expected Loss) oraz wartości portfela narażonej na ryzyko (ang. Credit Value at Risk) wyznaczane na bazie rozszerzonego modelu CreditRisk+ uwzględniającego m.in. zjawiska korelacji pomiędzy branżami gospodarczymi oraz ryzyko rezydualne. W celu bieżącego monitorowania ryzyka kredytowego weryfikacji podlegają wewnętrzne oceny ratingowe oraz zdarzenia „default” zgodnie z definicjami Basel II oraz MSSF. 

Zarządzając ryzykiem kredytowym w odniesieniu do działalności detalicznej, Bank koncentruje się na centralizacji i automatyzacji procesów kredytowych oraz intensywnym wykorzystaniu wszelkich dostępnych informacji na temat swoich klientów. Polityka Banku w tym segmencie klientów bazuje na statystycznych metodach oceny wypracowanych we współpracy z Commerzbankiem i uznanymi doradcami międzynarodowymi. W odniesieniu do najlepszych klientów, Bank intensywnie rozwija portfel kredytowy poprzez cross-selling, co znacząco poprawia jego jakość. Dla pozostałych klientów polityka kredytowa Banku cechuje się właściwym konserwatyzmem.

W wyniku doświadczeń związanych z tak zwanym „problemem opcji walutowych” Bank opracował modyfikacje procesu zawierania z klientami korporacyjnymi transakcji na instrumentach pochodnych w celu zwiększenia bezpieczeństwa obrotu tego typu transakcjami.

BRE Bank sprawuje również kontrolę nad ryzykiem kredytowym w spółkach Grupy generujących ten rodzaj ryzyka. Podejmowane działania dotyczą dwóch obszarów – bezpośredniego nadzoru osobowego oraz zagadnień proceduralnych i raportów. W pierwszym z wymienionych obszarów nadzór nad ryzykiem polega na zapewnieniu reprezentacji służb ryzyka w radach nadzorczych poszczególnych spółek. Celem czynności podejmowanych w drugim ze wspomnianych obszarów jest oparcie prowadzonej działalności o bezpieczne procedury ryzyka kredytowego oraz kontrola już poniesionego ryzyka kredytowego poprzez system raportów i analiz. Procedury oceny ryzyka kredytowego, stosowane w spółkach Grupy, są wzorowane na rozwiązaniach bankowych i każdorazowo uzgadniane z Centralą Banku. 

IX.3. Ryzyko płynności
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. BRE Bank monitoruje płynność finansową w trybie dziennym, wykorzystując metody oparte o analizę przepływów pieniężnych. Pomiar ryzyka płynności bazuje na modelu wewnętrznym, który został zbudowany na podstawie analiz specyfiki Banku, zmienności bazy depozytowej, koncentracji finansowania oraz planowanego rozwoju poszczególnych portfeli. Codziennemu monitorowaniu poddawane są: wartość niedopasowania w określonych przedziałach czasowych (luka), wielkość nadzorczych miar płynności, poziom rezerw płynnościowych Banku oraz stopień wykorzystania zewnętrznych limitów nadzorczych i wewnętrznych limitów płynnościowych, ustalanych przez Komitet Ryzyka. Bank ocenia na bieżąco swoją sytuację płynnościową oraz prawdopodobieństwo jej pogorszenia, stosując metody scenariuszowe. W sytuacji utrzymującego się kryzysu, regularnie są przygotowywane i prezentowane stosownym Komitetom oraz Zarządowi Banku, wyniki testów warunków skrajnych(stress tests). Pokazują one potencjalne skutki wpływu niekorzystnych czynników na sytuację Banku w zakresie płynności i zabezpieczenia finansowania. Są one istotnym elementem w procesie podejmowania decyzji w zakresie modelowania struktury bilansu Banku.

Bank na bieżąco monitoruje również poziom koncentracji finansowania, szczególnie w zakresie bazy depozytowej oraz stan rezerw płynnościowych. Bank posiada ustalone procedury działania na wypadek zagrożenia utraty płynności finansowej. Procedury te uruchomione po upadku Lehman Brothers jako środek ostrożnościowy potwierdziły swoją skuteczność. Na koniec I półrocza 2009 roku płynność i finansowanie Banku pozostawały na adekwatnym do potrzeb poziomie. 

IX.4. Ryzyko rynkowe
W prowadzonej działalności Bank jest narażony na ryzyko rynkowe, tj. ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe i ryzyko cen papierów wartościowych będących w posiadaniu Banku oraz inne typy ryzyka, których źródłem są zmiany parametrów rynkowych. Kwantyfikacja poziomu ryzyka rynkowego odbywa się przez pomiar wartości zagrożonej (ang. VaR) oraz przez przeprowadzanie testów warunków skrajnych (stress testy), a także analizy scenariuszowe. W celu ograniczenia poziomu ryzyka rynkowego decyzjami Komitetu Ryzyka ustalane są limity wartości zagrożonej na ryzyko oraz limity (liczby kontrolne) testów warunków skrajnych.
	
W pierwszym półroczu 2009 roku ryzyko rynkowe mierzone wartością zagrożoną VaR utrzymywało się na średnim poziomie w relacji do limitów ryzyka rynkowego oraz liczb kontrolnych. W regularnie prowadzonych stres testach poziom ryzyka rynkowego utrzymywał się również w bezpiecznym przedziale poniżej limitu. W pierwszym kwartale kluczowe czynniki ryzyka nadal wykazywały dużą zmienność, natomiast w drugim kwartale nastąpiła stabilizacja wahań. Pozycje ryzyka rynkowego nadal były zarządzane pod szczególnym nadzorem, między innymi w celu optymalizacji poziomu ekspozycji na ryzyko i kosztów zabezpieczania pozycji, które wzrosły na skutek ograniczonej płynności instrumentów finansowych i szerokich widełek kupna-sprzedaży.

Wartość zagrożona

Podstawową miarą ryzyka rynkowego stosowaną do portfeli księgi handlowej oraz portfeli księgi bankowej jest wartość zagrożona (Value at Risk – VaR). VaR jest miarą statystyczną, która wyraża potencjalną stratę (z tytułu bieżącej wyceny), na jaką narażony jest portfel w przeciągu określonego czasu, dla danego poziomu ufności, w normalnych warunkach rynkowych, z tytułu zmian czynników ryzyka takich jak stopy procentowe, kursy walutowe, ceny akcji oraz zmienności (volatility) określonych czynników ryzyka (kursów, stóp, cen). Potencjalność straty oznacza, że z wcześniej ustalonym, dużym prawdopodobieństwem (poziom ufności), przy którym wyznaczana jest wartość zagrożona, w ciągu zadanego okresu można się spodziewać straty mniejszej niż wyznaczona wartość VaR. Wartość zagrożona jest wyznaczana metodą symulacji historycznej, bazującej na szeregach czasowych o długości 254 dni handlowych (1 rok) zaobserwowanych wartości wszystkich czynników ryzyka, od których zależne są portfele Banku. Bank monitoruje wartość zagrożoną na poziomach ufności 95% i 97,5% dla jednodniowego okresu utrzymywania pozycji, przy czym w I półroczu 2009 roku wartość zagrożona VaR była limitowana przy poziomie ufności 95%. 
Dzięki stosowaniu w procesie wyznaczania wartości zagrożonej dokładnych metod wyceny instrumentów finansowych, monitorowana przez Bank wielkość VaR prawidłowo odzwierciedla ryzyko rynkowe nieliniowych instrumentów finansowych, takich jak na przykład opcje. Model wyznaczania wartości zagrożonej jest poddawany na bieżąco testom weryfikacji historycznej. 

Struktura ryzyka rynkowego mierzonego wartością zagrożoną (przy poziomie ufności 97,5% dla prezentowanych okresów) pozycji Banku jest przedstawiona w poniższej tabeli.

w tys. zł	I półrocze 2009	I półrocze 2008	
	30.06.2009	średnia 	maksimum	minimum	30.06.2008	średnia 	maksimum	minimum	
Ryzyko stopy procentowej	6 040	7 557	8 847	4 881	4 492	4 113	5 751	2 596	
Ryzyko walutowe	2 619	2 793	4 310	1 139	570	579	1 270	378	
Ryzyko cen akcji	159	158	694	1	103	427	906	88	
VaR całkowity	6 847	10 501	14 657	6 485	4 392	4 306	5 975	2 792	

Wykorzystanie limitów wartości zagrożonej na poziomie ufności 95% było w pierwszym półroczu 2009 roku na bezpiecznym poziomie i średnio dla portfela Departamentu Rynków Finansowych (DFM) wynosiło 31%, a dla portfela Departamentu Skarbu (DS) 57%.

Na wysokość wartości zagrożonej (VaR) miały wpływ w przeważającej mierze portfele instrumentów wrażliwych na stopę procentową (należące głównie do księgi bankowej), takich jak obligacje skarbowe, papiery komercyjne, transakcje wymiany stóp procentowych oraz, w drugiej kolejności, portfele instrumentów wrażliwych na zmiany kursów wymiany walut (należące do księgi handlowej), takich jak opcje walutowe oraz transakcje wymiany walut. W pierwszym kwartale 2009 roku nadal bardzo istotnym czynnikiem ryzyka w portfelu handlowym DFM, oprócz kursów walutowych, były zmienności implikowane opcji walutowych. W drugim kwartale 2009 roku ryzyko zmienności kursów obniżyło się zdecydowanie. Pozostałe grupy czynników ryzyka miały relatywnie mniejszy wpływ na wartość VaR.

Test warunków skrajnych

Dodatkową miarą ryzyka rynkowego, uzupełniającą pomiar wartości zagrożonej, jest test warunków skrajnych, który pokazuje hipotetyczną zmianę bieżącej wyceny portfeli Banku, która nastąpiłaby w skutek przyjęcia przez czynniki ryzyka wyspecyfikowanych skrajnych wartości w horyzoncie jednodniowym. Bank stosuje dwie metody przeprowadzania testów warunków skrajnych: jedną, w której scenariusze zmian czynników ryzyka zostały skonstruowane na podstawie dużych zmian parametrów rynkowych zaobserwowanych w przeszłych rynkowych sytuacjach kryzysowych, oraz drugą, w której scenariusze składają się z dużych, ekstremalnie skorelowanych zmian, jednakowych w każdej grupie, wartości czynników ryzyka. Na wartości testu warunków skrajnych nałożony jest limit, który ma charakter liczby kontrolnej. Średnia wartość testu warunków skrajnych (opartych na zaobserwowanych przeszłych sytuacjach kryzysowych) wynosiła w I półroczu 2009 roku dla portfeli Departamentu Rynków Finansowych 15 mln zł, a dla portfeli Departamentu Skarbu 43 mln zł. 
Spośród scenariuszy opartych na dużych skorelowanych zmianach czynników ryzyka, w całym pierwszym półroczu 2009 roku największa potencjalna strata obserwowana była przy silnym wzroście stóp procentowych (głównie stóp krajowych). Dla 15% wzrostu poziomu stóp procentowych, średnia strata portfela DS wyniosłaby 43 mln PLN, natomiast średnia strata DFM 10 mln PLN, przy czym realizacja takiego scenariusza spowodowałaby w głównej mierze (w części odpowiadającej portfelom instrumentów zaklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży) pomniejszenie kapitałów Banku, a w mniejszym stopniu wpływałaby na rachunek wyników.
W związku z trwającym od jesieni 2008 roku kryzysem na rynkach finansowych bardzo istotnymi czynnikami ryzyka stały się kursy walutowe i zmienności implikowane opcji walutowych. Bank przeprowadza scenariusze zmian kursów PLN a także zmian zmienności implikowanych opcji walutowych. Dla scenariusza osłabienia kursów PLN w stosunku do walut obcych o 10% średnia potencjalna strata Banku w pierwszym półroczu 2009 roku wyniosłaby 14 mln PLN, natomiast w przypadku umocnienia PLN o 10% Bank zanotowałby średnio dodatni wynik w wysokości 10 mln PLN. W przypadku scenariusza względnego spadku zmienności implikowanych opcji walutowych o 25% średni wzrost wartości portfela Banku wyniósł 5 mln PLN, natomiast w przypadku 50% względnego wzrostu zmienności implikowanych opcji walutowych Bank zanotowałby średnią stratę na poziomie 10 mln PLN.

Ryzyko stopy procentowej księgi bankowej

Do szacowania ryzyka stopy procentowej księgi bankowej, a więc wrażliwości na zmianę stóp procentowych, Bank stosuje metody oparte na analizie niedopasowania terminów przeszacowania składników księgi bankowej. Jedną ze stosowanych miar syntetycznych jest tzw. zagrożony dochód odsetkowy (EaR). Określa on potencjalną stratę (spadek dochodu odsetkowego), jaka może powstać w wyniku niekorzystnych zmian wartości stóp procentowych, zakładając utrzymywanie niezmienionego portfela przez rok. Ponadto, Bank monitoruje ryzyko bazowe, ryzyka krzywej dochodowości oraz opcji klienta. Codziennie monitorowany jest stopień wykorzystania wewnętrznych limitów ryzyka stopy procentowej księgi bankowej.

W I półroczu 2009 roku poziom ryzyka stopy procentowej był umiarkowany w odniesieniu do pozycji w PLN i CHF, a niski dla pozycji w USD i EUR w związku z niewielkim niedopasowaniem pozycji odsetkowych w tych walutach. Poniższa tabela prezentuje potencjalny spadek dochodu odsetkowego w okresie 12 miesięcy, przy założeniu zmiany rynkowych stóp procentowych w niekorzystnym kierunku o 100 p.b.

w mln zł	I półrocze 2009 roku	2008 rok	
	30.06.2009	średnia 	maksimum	minimum	31.12.2008	średnia 	maksimum	minimum	
PLN	1,65	11,13	28,69	0,08	7,85	19,14	44,79	1,38	
USD	0,11	1,07	3,39	0,01	0,06	1,89	5,02	0,01	
EUR	3,33	3,19	6,89	0,07	5,04	6,51	11,69	1,49	
CHF	16,78	12,76	19,67	7,22	16,30	7,45	18,46	1,49	

IX.5. Ryzyko operacyjne

Począwszy od lipca 2003 roku, każda jednostka organizacyjna Banku jest zobowiązana do identyfikowania i rejestrowania strat operacyjnych w centralnej bazie danych stworzonej i nadzorowanej przez Departament Ryzyka Finansowego. Głównym celem jest ustanowienie odpowiednio długiego zbioru danych historycznych o zdarzeniach straty występujących w Banku w celu identyfikacji, analizy, monitorowania i kontroli zdarzeń i strat operacyjnych, które powstają w poszczególnych obszarach działalności Banku. Jest to zgodne z wymaganiami Nowej Umowy Kapitałowej (Basel II).

W zależności od wartości strat związanych z danym zdarzeniem straty, jednostki organizacyjne Banku, które brały udział w powstaniu zdarzenia straty, są zobowiązane do określenia działań zmierzających do zapobiegania powstawaniu podobnych strat w przyszłości. Działanie te obejmują – w zależności od wielkości powstałej straty – zdefiniowanie mechanizmów kontrolnych mających zapobiegać powstawaniu podobnych zdarzeń w przyszłości, poprzez stworzenie nowych procedur działania i przeprowadzenie niezależnej kontroli procesów w jednostce organizacyjnej przez Departament Audytu Wewnętrznego. Zbieranie danych o stratach operacyjnych obejmuje nie tylko Bank, ale również całą Grupę Kapitałową.

BRE Bank wdrożył proces samooceny ryzyka operacyjnego, który jest regularnie przeprowadzany we wszystkich jednostkach organizacyjnych Banku. Słabości zidentyfikowane w ramach procesu samooceny są przedmiotem analizy ze strony specjalistów zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych w celu wskazania sposobów i podjęcia działań zmierzających do eliminacji tych słabości. Równocześnie BRE Bank zbiera dane i raportuje zestaw kluczowych czynników ryzyka operacyjnego związanych z działalnością Banku. Zestaw czynników ryzyka jest systematycznie powiększany o nowe czynniki służące bieżącemu monitorowaniu ryzyka.

Bank okresowo przeprowadza warsztaty scenariuszy ryzyka operacyjnego z udziałem przedstawicieli jednostek organizacyjnych ze wszystkich pionów biznesowych Banku. W trakcie warsztatów są omawiane i przygotowywane scenariusze ryzyka, które są następnie prezentowane na posiedzeniach Komitetu Ryzyka. Jednostki organizacyjne i piony biznesowe Banku są zobowiązane do definiowania i przedyskutowania działań, które mają na celu ograniczenie ryzyk operacyjnych zidentyfikowanych w ramach warsztatów analizy scenariuszy ryzyka operacyjnego.
X. Zmiany w ocenie wiarygodności finansowej BRE Banku i spółek Grupy
X.1 Ratingi agencji Fitch Ratings
Na koniec grudnia 2008 r. BRE Bank posiadał następujące ratingi tej agencji: 	
•	rating długoterminowy A- (ocena 3 od góry w 12-stopniowej skali)
•	rating krótkoterminowy F2 (ocena 2 od góry w 6-stopniowej skali) 
•	rating indywidualny C/D (ocena 6 w 9-stopniowej skali),
•	rating wsparcia 1 (najwyższa ocena w 5-stopniowej skali) 
•	perspektywa ratingu długoterminowego BRE Banku - stabilna.

8 maja 2009 r. agencja podwyższyła rating długoterminowy BRE Banku  z „A-” do „A”. Rating ten ma obecnie perspektywę stabilną. Od 2 września 2008 roku rating długoterminowy znajdował się na liście obserwacyjnej ze wskazaniem negatywnym. Oznacza to, że istniało wysokie prawdopodobieństwo obniżenia ratingu. Tymczasem agencja podjęła dokładnie odwrotną decyzję.  
Jednocześnie podwyższony został  rating krótkoterminowy z „F2” do „F1”. Potwierdzone natomiast zostały: rating indywidualny na dotychczasowym poziomie „C/D” oraz rating wsparcia na poziomie „1”. 
Zmiany ratingu BRE Banku  BRE Banku związane były z decyzją Komisji Europejskiej z 7 maja 2009 r. dotyczącą udzielenia zgody na wsparcie kapitałowe Commerzbanku przez niemiecki Fundusz Stabilizacji Rynku Finansowego (SoFFin). Komisja Europejska, wyrażając zgodę na dofinansowanie Commerzbanku, zezwoliła mu jednocześnie na kontynuowanie działalności w zakresie bankowości korporacyjnej i detalicznej w Europie Środkowo-Wschodniej. 

Rating agencji Fitch posiada również spółka BRE Leasing. Również jej ratingi w minionym półroczu uległy poprawie i tak: rating długoterminowy A- został podniesiony do A, krótkoterminowy F2 podwyższono do F1. Natomiast rating wsparcia 1 pozostał niezmieniony. 
               
Poprawa ratingu odzwierciedla strategiczne znaczenie obu polskich spółek w działalności Grupy Commerzbanku w Europie Środkowo – Wschodniej. 

X.2. Zmiany w ratingu  Agencji Moody’s Investors Service 

Na koniec grudnia 2008 r. rating  przedstawiał się  następująco: 
•	rating depozytów długoterminowych A2 (jest to 6 ocena w skali 21-stopniowej),
•	rating depozytów krótkoterminowych P-1 (ocena najwyższa w czterostopniowej skali), 
wraz z perspektywą stabilną.
•	rating siły finansowej wyrażonej oceną D (w skali ocen od A do E) z perspektywą stabilną (we wrześniu 2008 r. zmieniona z pozytywnej).

Na początku 2009 r. perspektywa ratingu A2  została zmieniona ze stabilnej na negatywną. Natomiast 2 marca 2009 r. w związku z obniżeniem ratingu dla Commerzbanku obniżono długoterminowy rating dla BRE z A2 do A3, z perspektywą negatywną (od 26 maja br. umieszczonej na liście obserwacyjnej z możliwością obniżenia). Rating krótkoterminowy został obniżony z P-1 do P-2. Rating siły finansowej pozostał na poziomie D z perspektywą stabilną.

Ratingi Moody’s na koniec czerwca 2009 r. posiadały również następujące spółki BRE Banku:

•	BRE Bank Hipoteczny SA – w I półroczu 2009 r.rating dla długoterminowych depozytów został  obniżony z  Baa1 do Baa3 , dla depozytów krótkoterminowych z  P-2 do P3. Rating siły finansowej pozostał na poziomie  D- (ale od 26 maja 2009 znajduje się na liście obserwacyjnej z możliowścią obniżenia.); ponadto dla emitowanych przez BBH listów zastawnych listów zastawnych na koniec czerwca 2009 przyznane były następujące ratingi:
•	Baa1 - dla publicznych listów zastawnych oferowanych publicznie, w ramach Programu publicznych i hipotecznych listów zastawnych, o łącznej wartości nominalnej 2.000.000.000 zł. 
•	Baa2 - dla hipotecznych listów zastawnych oferowanych publicznie, w ramach Programu publicznych i hipotecznych listów zastawnych, o łącznej wartości nominalnej 2.000.000.000 zł. 
•	Baa2 - dla hipotecznych listów zastawnych w walucie krajowej jak i denominowanych w walutach zagranicznych emitowanych przez Bank. 
•	Baa2 - dla Programu hipotecznych listów zastawnych w publicznej ofercie, o łącznej wartości nominalnej 500.000.000 zł. 

•	Intermarket Bank AG: A2 dla depozytów długoterminowych, P-1 dla krótkoterminowych 
i C dla siły finansowej.

Oprócz ratingów dwóch wymienionych wyżej agencji BRE Bank posiada rating kredytowy BBBpi agencji Standard & Poor’s (opracowywany na podstawie informacji publicznie dostępnych). Jest to 4 ocena w skali 8 stopniowej. W minionym półroczu ocena ta nie uległa zmianie. W I połowie 2009 r. nie uległa ona zmianie.

XI. Władze BRE Banku 	

XI.1. Zmiany i skład Rady Nadzorczej w I półroczu 2009 r.

Zgodnie ze Statutem i Regulaminem Rady Nadzorczej w skład Rady wchodzi co najmniej 5 członków. Poprzednia kadencja Rady dotychczas trwała dwa lata i zakończyła się w dniu Walnego Zgromadzenia zatwierdzającego wyniki Banku za 2007 r. Kadencja Rady wybranej na Walnym Zgromadzeniu w dniu 14 marca 2008 r. jest już dłuższa, bo trzyletnia. Na koniec czerwca 2009 r. Skład Rady Nadzorczej przedstawiał się następująco

1.	Maciej Leśny – Przewodniczący Rady Nadzorczej (członek niezależny),
2.	Andre Carls – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej,
3.	Achim Kassow – Członek Rady Nadzorczej,
4.	Teresa Mokrysz – Członek Rady Nadzorczej (członek niezależny),
5.	Michael Schmid – Członek Rady Nadzorczej,
6.	Stefan Schmittmann – Członek Rady Nadzorczej,
7.	Waldemar Stawski – Członek Rady Nadzorczej (członek niezależny),
8.	Jan Szomburg – Członek Rady Nadzorczej (członek niezależny),
9.	Marek Wierzbowski - Członek Rady Nadzorczej (członek niezależny),
10.	Martin Zielke – Członek Rady Nadzorczej.

Zmianą, jaka dokonała się w składzie Rady w minionym półroczu, było powołanie przez XXI Walne Zgromadzenie BRE Banku w dniu 16 marca 2009 r. dziesiątego członka Rady – Stefana Schmittmanna, Członka Zarządu Commerzbank AG.

Kadencja RN wygasa z dniem Walnego Zgromadzenia w 2011 r. 

Życiorysy zawodowe członków Rady Nadzorczej zamieszczone są na stronie internetowej BRE Banku w części Władze Banku.	

XI.2. Skład Zarządu i zmiany w I półroczu 2009 r.

Zgodnie ze statutem i Regulaminem Zarządu Zarząd BRE Banku składa się z co najmniej trzech członków, powoływanych na wspólną pięcioletnią kadencję. Rada Nadzorcza powołuje i odwołuje prezesa Zarządu, wiceprezesów oraz pozostałych członków Zarządu, działając zgodnie z przepisami Prawa bankowego. Mandat członka powołanego przed upływem danej kadencji wygasa równocześnie z wygaśnięciem mandatów pozostałych członków Zarządu. 

Na koniec czerwca 2009 r. skład Zarządu przedstawiał się następująco:

1.	Mariusz Grendowicz - Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny Banku,
2.	Wiesław Thor - Wiceprezes Zarządu, Dyrektor Banku ds. Zarządzania Ryzykiem
3.	Przemysław Gdański, Członek Zarządu, Dyrektor ds. Bankowości Korporacyjnej,
4.	Karin Katerbau - Członek Zarządu, Dyrektor Banku ds. Finansów,
5.	Bernd Loewen - Członek Zarządu, Dyrektor Banku ds. Bankowości Inwestycyjnej,
6.	Jarosław Mastalerz - Członek Zarządu, Dyrektor Banku ds. Bankowości Detalicznej,
7.	Christian Rhino - Członek Zarządu, Dyrektor Banku ds. Operacji i Informatyki.

W dniu 27 marca 2009 r. Bernd Loewen złożył na ręce Prezesa Rady Nadzorczej i Prezesa Zarządu rezygnację z dotychczasowej funkcji. Przestał ją pełnić z dniem 1 lipca br. Nowym członkiem Zarządu odpowiadającym za bankowość inwestycyjną z dniem 10 lipca 2009 r. został Hans - Dieter Kemler. Z bankowością jest związany od ponad 20 lat, karierę rozpoczynał w niemieckim Dresdner Banku we Frankfurcie, w Departamencie Handlu Obligacjami. W Grupie Commerzbanku pracuje od 1998 r. Pracę w centrali banku rozpoczynał jako Dyrektor Zarządzający ds. Ryzyka Korporacyjnego. Od 2005 r. zaliczany był do grona wyższej kadry zarządzającej i odpowiadał za międzynarodowe finanse publiczne.

Kadencja obecnego Zarządu upływa z dniem Walnego Zgromadzenia 2013 r.

Życiorysy zawodowe członków Zarządu zamieszczone są na stronie internetowej BRE Banku w części Władze Banku.	

XII. Oświadczenia Zarządu Banku

Prawdziwość i rzetelność prezentowanych sprawozdań 
Zarząd BRE Banku SA oświadcza, że wedle najlepszej wiedzy:
•	skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwsze półrocze 2009 i dane porównywalne sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości oraz odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową Grupy BRE Banku SA raz jej wynik finansowy,
•	sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy BRE Banku SA za I półrocze 2009 r. zawiera prawdziwy obraz rozwoju i osiągnięć oraz sytuacji Grupy BRE Banku SA, w tym opis podstawowych ryzyk i zagrożeń.

Wybór podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań
Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych, czyli PricewaterhouseCoopers Sp. z o.o. (PwC)  dokonujący przeglądu skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy BRE Banku SA za 
I półrocze 2009 r. został wybrany zgodnie z przepisami prawa. Podmiot ten oraz biegli rewidenci spełnili warunki konieczne do wydania bezstronnego i niezależnego raportu z przeglądu półrocznego, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi.

Podpisy członków Zarządu BRE Banku SA
Data
	Imię i nazwisko	Stanowisko	Podpis	
06.08.2009	Mariusz Grendowicz	Prezes Zarządu, 
Dyrektor Generalny Banku		
06.08.2009	Wiesław Thor	Wiceprezes Zarządu,
Dyrektor Banku ds. Zarządzania Ryzykiem
		
06.08.2009	Przemysław Gdański	Członek Zarządu, 
Dyrektor Banku ds. Bankowości Korporacyjnej		
06.08.2009	Karin Katerbau	Członek Zarządu, 
Dyrektor Banku ds. Finansów		
06.08.2009	Hans - Dieter Kemler	Członek Zarządu, 
Dyrektor Banku ds. Bankowości Inwestycyjnej		
06.08.2009	Jarosław Mastalerz	Członek Zarządu,
Dyrektor Banku ds. Bankowości Detalicznej		
06.08.2009	Christian Rhino	Członek Zarządu, 
Dyrektor Banku ds. Operacji i Informatyki