Lokata bankowa to jeden z najpopularniejszych i najbezpieczniejszych sposobów deponowania pieniędzy. Bank, przyjmując nasze pieniądze w depozyt na określony czas, zobowiązuje się do wypłacenia – po okresie trwania lokaty – powierzonych mu pieniędzy z odsetkami. Odsetki są zyskiem z lokaty.

Na rynku dostępne są lokaty o terminach od kilku dni do nawet kilku lat, o oprocentowaniu zmiennym i stałym. Można je zakładać zarówno w placówkach bankowych, jak i przez internet czy bankowość telefoniczną. Niektóre oferty są zarezerwowane tylko dla stałych klientów banku.

Lokaty zazwyczaj są oprocentowane wyżej niż konta, jednak są mniej płynne. Wypłata środków przed zadeklarowanym terminem może skutkować utratą prawa do odsetek.

Banki w swoich ofertach podają oprocentowanie w skali roku. Aby wyliczyć rzeczywisty zysk w okresie trwania lokaty, należy odnieść oprocentowanie proporcjonalnie do tego okresu. Przykładowo: dla lokaty o wkładzie 10 000 zł, oprocentowaniu 5 proc. i kapitalizacji na koniec okresu trwania umowy, przy okresie 6 miesięcy zysk przed opodatkowaniem wyniesie ok. 250 zł, natomiast w przypadku lokaty na 12 miesięcy będzie to dwa razy więcej, czyli 500 zł.

Oprocentowanie nominalne nie uwzględnia także kapitalizacji, czyli częstotliwości dopisywania odsetek do rachunku, ani obciążenia zysku 19-proc. podatkiem od dochodów kapitałowych, tzw. podatkiem Belki.

Aby porównać opłacalność lokat, należy brać pod uwagę wszystkie te czynniki. Zdarza się, że po uwzględnieniu kapitalizacji i naliczeniu podatku lokata o wyższym oprocentowaniu nominalnym może okazać się mniej zyskowna niż pozornie mniej atrakcyjna oferta.

Każdy bank indywidualnie określa warunki, na jakich przyjmuje depozyty od klientów. Są one szczegółowo opisane w tabelach oprocentowania dostępnych na stronach internetowych i w placówkach. W większości instytucji finansowych lokatę terminową można założyć na 1, 3, 6, 12, 24 i 36 miesięcy. Niektóre banki oferują także możliwość zdeponowania oszczędności na inne terminy, np. 1 dzień, tydzień czy 9 miesięcy.

Oprocentowanie lokaty uzależnione jest od wysokości deponowanej kwoty i okresu, na który zakładamy lokatę. Lepsze warunki zarezerwowane są dla lokat o dłuższych terminach zapadalności oraz dla wyższych kwot. Należy pamiętać, że oprocentowanie podawane jest w skali roku.

Wybór lokaty często wiąże się z dylematem, czy zdecydować się na stałą, czy zmienną stopę procentową. Większość instytucji rozwiążą problem za nas, oferując oprocentowanie stałe tylko dla lokat na krótsze okresy, oprocentowanie zmienne zaś dla depozytów długoterminowych.

Oprocentowanie stałe obowiązuje przez cały okres lokaty. Korzystając z takiej oferty, klient z góry wie, ile otrzyma odsetek. W przypadku lokat o zmiennym oprocentowaniu stopa procentowa może się zmienić w zależności od sytuacji rynkowej. Może być to zmiana zarówno na korzyść, jak i niekorzyść klienta.

Bank w umowie wymienia, jakie okoliczności mogą wpłynąć na wysokość oprocentowania. Zazwyczaj są to zmiany kursów walut NBP czy zmiany cen pieniądza na rynku międzybankowym, a w szczególności zmiany stóp procentowych NBP. Dlatego lokaty o stałym oprocentowaniu warto zakładać w perspektywie obniżek tych stóp procentowych. Jeżeli spodziewamy się wzrostu stóp procentowych, lepiej wybrać oprocentowanie zmienne.

Klasyczna lokata bankowa należy do bezpiecznych sposobów deponowania oszczędności. Tego typu wkłady są chronione przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny, który w razie problemów banku, wypłaca środki do równowartości 100 000 euro. Część depozytu ponad kwotę gwarantowaną można odzyskać w trakcie postępowania upadłościowego instytucji finansowej.

Wszystkie polskie banki są objęte obowiązkowym systemem gwarancji. Banki zagraniczne podlegają w tym zakresie regulacjom kraju, w którym mają siedzibę.