Standardowa lokata terminowa opiera się na zdeponowaniu w banku środków na z góry ustalony okres. Wypłata odsetek następuje z reguły po zakończeniu lokaty, a w trakcie jej trwania nie można dokonywać dopłat. Zerwanie lokaty przed terminem wiąże się najczęściej z sankcjami takimi jak utrata całości lub części oprocentowania. Oferta lokat terminowych w działających w Polsce bankach jest bogata a oferowane klientom produkty różnią się, oprócz wysokości oprocentowania zależnego najczęściej od wysokości lokowanej kwoty, m.in. następującymi parametrami:
- Okresem lokaty — wybór dostępnych terminów jest bardzo szeroki: od 1 dnia (lokaty overnight) do 3 lat. Niektóre banki (np. Volkswagen Bank direct) pozwalają samodzielnie określić okres obowiązywania lokaty z dokładnością do jednego dnia,
- Sposobem określenia wysokości oprocentowania: lokaty o oprocentowaniu stałym lub zmiennym oraz lokaty dynamiczne (progresywne), w których stawka oprocentowania rośnie wraz z okresem trwania lokaty a zerwanie lokaty wiąże się najczęściej z utratą części lub całości oprocentowania wyłącznie za ostatni okres odsetkowy,
- Sposobem naliczania oprocentowania: w większości ofert oprocentowanie naliczane jest „z dołu”, lecz w niektórych bankach można również wybrać opcję wypłaty odsetek „z góry” — wówczas po umownym terminie otrzymujemy wyłącznie zainwestowaną kwotę,
- Walutą lokaty,
- Możliwością automatycznego prolongowania (przedłużenia na następny okres) z lub bez dopisania naliczonych odsetek do kapitału — lokaty odnawialne,
- Możliwością negocjowania wysokości oprocentowania przy lokowaniu większych kwot (w ofertach często występują one pod nazwą lokat negocjowanych),
- Wysokością minimalnego wkładu,
- Rodzajem i wysokością sankcji za wcześniejsze zerwanie lokaty.
Lokaty typu „skarbonka” dostępne są w kilku działających w Polsce bankach i służą do systematycznego oszczędzania pozwalając na dokonywanie dopłat w trakcie trwania lokaty. Wpłaty mogą mieć ściśle ustaloną (np. Skarbonka BISE S.A.) lub nieustaloną sztywno wysokość i częstotliwość (np. Skarbonka Citibank Handlowy S.A.). Oprocentowanie ma najczęściej charakter progresywny, a długoterminowe oszczędzanie wiąże się z możliwością uzyskania premii w postaci podwyższonego oprocentowania.
Dążenie do uniknięcia opodatkowania dochodu z lokat bankowych zrodziło jeszcze jedną z form oszczędzania łączącą cechy lokaty terminowej i ubezpieczenia. Przykładem takiego produktu może być „Antidotum” Lukas Banku S.A. — ubezpieczenie na życie i dożycie zawierane na okres 9 lub 12 miesięcy. Z punktu widzenia klienta produkt ten przypomina odnawialną lokatę terminową o stałym oprocentowaniu, z jednym wyjątkiem — zyski z oszczędności zwolnione są z podatku. Świadczenie ubezpieczeniowe (kapitał i „odsetki”) wypłacane jest w przypadku dożycia końca okresu ubezpieczenia (zakończenia okresu „lokaty”) lub uprawnionemu w przypadku zgonu w okresie ubezpieczenia.
Klienci poszukujący możliwości osiągnięcia wyższych zysków niż w przypadku oferowanych przez banki lokat terminowych, ale obawiający się ryzyka związanego z samodzielnym inwestowaniem w fundusze inwestycyjne sięgnąć mogą po produkt pośredni — lokaty z funduszami. Lokata taka składa się z dwóch części: klasycznej lokaty terminowej oraz jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego. Zysk z części lokacyjnej jest pewny, natomiast z części funduszowej zależny jest od bieżącej wartości jednostek. Zrywając lokatę przed terminem można, jeśli przewidziano taką możliwość w regulaminie usługi, zrezygnować z inwestycji w fundusz a pozostawić część lokacyjną lub odwrotnie. Dzięki temu przedwczesne wyjście z inwestycji nie musi wiązać się z dotkliwymi stratami.
Osobną kategorię produktów przeznaczonych do lokowania oszczędności stanowią rachunki oszczędnościowe. Ich cechą charakterystyczną jest swoboda dysponowania zgromadzonymi środkami (chociaż z reguły trochę ograniczona np. poprzez brak możliwości użycia karty płatniczej czy wysokie prowizje za przelewy) bez utraty naliczonego oprocentowania. Przykładem takiego produktu może być Otwarte Konto Oszczędnościowe ING Banku Śląskiego S.A., jak również rachunek eMAX i eMAX plus mBanku (w stosunku do których bank stosuje termin „lokata a vista”). Rachunek oszczędnościowy może być powiązany z ROR-em w taki sposób, aby kwota powyżej ustalonej przez posiadacza granicy automatycznie przenoszona była na wyżej oprocentowany rachunek. Taki mechanizm oferują swoim klientom m.in. mBank, Multibank i Raiffeisen Bank Polska S.A.
Dodaj komentarz
