Zarabiaj z nami | Logowanie | Newsletter | Forum | Blogi | Konkurs


Księgarnia


Słownik - Emerytury

Wpisz szukane słowo

Fundusz inwestycyjny:


Wydzielona w ramach funduszu ubezpieczenioweg...

zobacz pozostałe hasła...


  Źródło: Gazeta Podatkowa 2004-06-09 09:41

Oblicz swoją emeryturę - to nie takie trudne


W ciągu najbliższych paru lat ciągle jeszcze dominować będą emerytury przyznawane i wyliczane według tzw. "starych" zasad, tj. obowiązujących do 31 grudnia 1998 r.

Powyższe zasady ustalania świadczeń, dotyczą przede wszystkim ubezpieczonych, urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. oraz niektórych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r.

Wielu naszych Czytelników jest zainteresowanych tym zagadnieniem, pyta o szczegóły, m.in. o wyliczenie wysokości konkretnego świadczenia. Mamy nadzieję, że dzięki dzisiejszej publikacji, każdy z zainteresowanych bez trudu poradzi sobie z obliczeniami, by ustalić ewentualną wysokość swojej przyszłej emerytury.

Od czego zależy wysokość emerytury?

Na wysokość emerytury ma wpływ wiele czynników, wśród których najważniejszym jest długość posiadanego i udowodnionego przez zainteresowanego stażu ubezpieczeniowego, okresów nieskładkowych oraz wysokość wynagrodzeń uzyskiwanych w ciągu lat aktywności zawodowej.

Wysokość emerytury przyznawanej na "starych" zasadach można obliczyć zgodnie z poniższym schematem:

  • 24% kwoty bazowej,

  • po 1,3% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok okresów składkowych oraz

  • po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.

Do prawidłowego ustalenia wysokości emerytury niezbędna jest zatem znajomość trzech podstawowych parametrów:

  • wysokości kwoty bazowej,

  • podstawy wymiaru emerytury oraz

  • długości przebytych okresów składkowych i nieskładkowych.

Kwota bazowa

Pierwszą częścią składową wysokości emerytury jest tzw. część socjalna, stanowiąca 24% kwoty bazowej. Kwota bazowa, zgodnie z przepisami ustawy emerytalno-rentowej, wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia - w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji - pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dana wysokość kwoty bazowej obowiązuje od 1 marca roku, w którym przeprowadzono waloryzację, do końca lutego następnego roku.

Przy obliczaniu wysokości emerytury, przyjmowana jest kwota bazowa obowiązująca w dniu złożenia wniosku o to świadczenie, z wyjątkiem sytuacji gdy osoba zainteresowana nabędzie uprawnienia emerytalne w dniu obowiązywania już nowej kwoty bazowej.

Powyższe nie ma zastosowania w sytuacji, gdy uprawnienia do emerytury nabywa rencista i wnioskuje o przyjęcie do obliczeń podstawy wymiaru renty.

Przy ustalaniu wysokości emerytury niebagatelnym jest więc fakt, jaka jest obowiązu-jąca wysokość kwoty bazowej w chwili składania wniosku.




UWAGA! Od 1 marca 2004 r. kwota bazowa wynosi 1.829,24 zł, a zatem aktualna wysokość części socjalnej świadczenia wynosi 439,02 zł. Najniższa emerytura przysługuje w kwocie 562,58 zł. Część socjalna stanowi więc około 78% wysokości najniższej emerytury.


Podstawa wymiaru

Podstawę wymiaru emerytury stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszony został wniosek o emeryturę.




WAŻNE! Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych przyjmuje się lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby w tym okresie ubezpieczony przez okres roku lub krócej niż rok nie pozostawał w ubezpieczeniu.


Podstawę wymiaru emerytury może stanowić również - na wniosek ubezpieczonego - przeciętna podstawa wymiaru składki na wymienione ubezpieczenia z okresu 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.




WAŻNE! Przy ustalaniu podstawy z 20 lat kalendarzowych, nie ma ograniczeń co do okresu, z którego można je przyjąć. Istotnym jest też fakt, że nie muszą to być lata następujące kolejno po sobie.


Warto w tym miejscu również zwrócić uwagę, że przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe została od 1999 r. ograniczona do trzydziestokrotności prognozowanego na dany rok kalendarzowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej.

Wpływa to jednocześnie na wysokość indywidualnej podstawy wymiaru składek, od której uzależniona jest podstawa wymiaru emerytury.

Jak kształtowało się to ograniczenie w poszczególnych latach, prezentujemy w poniższej tabeli (z pominięciem 2004 r. - zarobki z tego roku będą mogły być uwzględnione przy wnioskach składanych w 2005 r.):






Rok
Ograniczenie rocznej podstawy wymiaru składek
1999 r.
2000 r.
2001 r.
2002 r.
2003 r.
50.375,22 zł
54.780,00 zł
62.940,00 zł
64.620,00 zł
65.850,00 zł

Oznacza to, że nawet w przypadku, gdy w zaświadczeniu o wynagrodzeniu i zatrudnieniu (druk Rp-7) zostanie wykazana wyższa niż określona w tabeli kwota przychodu, to i tak do obliczeń wysokości emerytury zostanie przez ZUS przyjęta kwota ograniczonej podstawy wymiaru składek.

Mechanizm obliczania podstawy wymiaru emerytury polega na:

    1) obliczeniu sumy kwot podstaw wymiaru składek oraz kwot doliczanych do tej podstawy, wymienionych w ustawie emerytalno-rentowej w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych,

    2) obliczeniu stosunku każdej z tych sum do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu,

    3) obliczeniu średniej arytmetycznej tych procentów, która stanowi indywidualny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, przy czym wskaźnik ten nie może być wyższy niż 250%,

    4) pomnożeniu przez ten wskaźnik kwoty bazowej.





UWAGA! Podstawa wymiaru emerytury jest ustalana w każdym przypadku (dla każdego) indywidualnie.


Okresy składkowe i nieskładkowe

Katalog wszystkich okresów składkowych oraz nieskładkowych zawiera ustawa emerytalno-rentowa.

Analizując wzór odnoszący się do wyliczenia wysokości emerytury nie ulega wątpliwości, że okresy składkowe, posiadając korzystniejszy przelicznik (1,3%), mają większy wpływ na wysokość emerytury. Oprócz tego, praktycznie bez ograniczeń podlegają wliczeniu do posiadanego przez ubezpieczonego stażu pracy, podczas gdy okresy nieskładkowe uwzględniane są w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych.




WAŻNE! Przy ustalaniu wysokości emerytury, każdy okres, zarówno składkowy jak i nieskładkowy, ustala się oddzielnie. Odrębnie należy zatem obliczyć sumę jednych i drugich okresów w przeliczeniu na pełne miesiące.


Składniki emerytury zależne od ilości okresów składkowych i nieskładkowych obliczamy w myśl zasady: liczbę miesięcy poszczególnych okresów mnożymy przez odpowiadający im przelicznik (1,3% lub 0,7%), a otrzymany iloczyn dzielimy przez 12. Wynik zaś należy pomnożyć przez indywidualnie ustaloną podstawę wymiaru emerytury.

Przykład

W założeniach przyjęliśmy, że ubezpieczony spełnia warunki umożliwiające mu przejście na emeryturę, o przyznanie której wystąpił z wnioskiem w maju 2004 r. Osoba ta legitymuje się łącznie 36-letnim i 10-miesięcznym stażem, w tym: 34 lata i 4 miesiące okresów składkowych, 2 lata i 6 miesięcy okresów nieskładkowych, a do ustalenia podstawy wymiaru emerytury wskazane zostały zarobki z 10 kolejnych lat kalendarzowych, wybranych z okresu 19922001, które kształtowały się następująco:



























































Lp.

Rok

Roczne zarobki
wykazane na druku
Rp-7

Roczna kwota
przeciętnego
wynagrodzenia

Stosunek rocznych zarobków do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia

1.

1992

35.980.000,00 zł

35.220.000,00 zł

102,16%

2.

1993

47.901.000,00 zł

47.940.000,00 zł


99,92%

3.

1994

73.652.100,00 zł

63.936.000,00 zł

115,20%

4.

1995

7.654,20 zł


8.431,44 zł


90,78%

5.

1996

13.038,40 zł

10.476,00 zł

124,46%

6.

1997

9.980,60 zł

12.743,16 zł


78,32%

7.

1998

12.120,30 zł

14.873,88 zł


81,49%

8.

1999

22.560,00 zł

20.480,88 zł

110,15%

9.

2000

23.423,40 zł

23.085,72 zł

101,46%

10.

2001

26.819,46 zł

24.742,20 zł

108,40%

Razem

1012,34%


Średnia arytmetyczna stosunku płac z wybranego przez wnioskodawcę okresu do średniej płacy w kraju, stanowiąca zarazem indywidualny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wynosi 101,23% (tj. 1012,34 : 10 ). W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury mnożymy kwotę bazową obowiązującą w maju 2004 r. przez wyliczony wskaźnik, tj. 1.829,24 zł x 101,23% = 1.851,74 zł.

W dalszej części obliczeń, ustalamy odrębnie ilość okresów składkowych i nieskładkowych w przeliczeniu na pełne miesiące, co daje:

  • okres składkowy w ilości 412 miesięcy (34 lata x 12 miesięcy + 4 miesiące),

  • okres nieskładkowy w ilości 30 miesięcy (2 lata x 12 miesięcy + 6 miesięcy).

Znając już wszystkie niezbędne wartości do obliczenia wysokości emerytury, tzn. podstawę wymiaru świadczenia, ilość okresów składkowych i nieskładkowych oraz obowiązującą kwotę bazową, możemy obliczyć przysługującą wnioskodawcy emeryturę:























  • 24%

    x 1.829,24 zł

    = 439,02 zł

    (część socjalna)

  • (412 x 1,3%)

    x 1.851,74 zł

    = 826,49 zł

    (część uzależniona od okresów składkowych)

    12

  • (30 x 0,7%)

    x 1.851,74 zł

    = 32,41 zł

    (część uzależniona od okresów nieskładkowych)

    12
      
    Razem
    1.297,92 zł
     





    WAŻNE! Wyliczona w ten sposób emerytura jest kwotą brutto. Zostanie więc pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne.


    Dodajmy jeszcze, że kwota emerytury nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru świadczenia.

    Podstawa prawna: ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353, ze zm.).


    Twoja Gazeta Podatkowa nr 44/(44) z dn. 2004-06-09, strona 9


    Anna Minierska

    RSS Google Wykop



    Pokochaj czytanie! 2 za 1

    Komentarze do artykułu